جواد اصغری راد روز شنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: در شرایطی که مسائل منطقهای و بینالمللی بر روابط کشورها اثرگذار است، برخورداری از توان دفاعی در کنار استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک میتواند در تامین منافع ملی و مدیریت تنشها نقش داشته باشد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه قدرت دفاعی یکی از مولفههای قدرت ملی است، ادامه داد: بازدارندگی موثر تنها به توان نظامی محدود نمیشود و تابآوری اجتماعی، قدرت اقتصادی، انسجام سیاسی و ظرفیتهای دیپلماتیک نیز باید در کنار آن مورد توجه قرار گیرد.
توان دفاعی؛ یکی از پایههای بازدارندگی
اصغری راد تصریح کرد: تحولات سالهای اخیر منطقه نشان داده است که قدرت نظامی کشورها میتواند بر محاسبات و معادلات منطقهای اثرگذار باشد و به همین دلیل توان دفاعی یکی از مولفههای مهم در شکلدهی به بازدارندگی است.
وی افزود: برخورداری از تجهیزات و فناوریهای پیشرفته دفاعی نیز میتواند در ایجاد بازدارندگی نقش داشته باشد، اما این مولفه باید در چارچوب مجموعهای از ظرفیتهای ملی دیده شود.
استاد دانشگاه خراسانشمالی با اشاره به تحولات منطقه اظهار کرد: کشورهای منطقه و قدرتهای بینالمللی نیز متناسب با شرایط و تحولات موجود، محاسبات و سیاستهای خود را تنظیم میکنند و در این میان قدرت ملی کشورها یکی از عوامل اثرگذار بر این محاسبات است.
اصغری راد تاکید کرد: بازدارندگی به معنای جلوگیری از شکلگیری تنش و درگیری است و در صورت بروز تجاوز نیز مجموعهای از سازوکارهای حقوقی و سیاسی برای احقاق حق، جبران خسارت و جلوگیری از تکرار آن مورد توجه قرار میگیرد.
دیپلماسی؛ مکمل توان دفاعی
استاد علوم سیاسی، دیپلماسی را یکی از ابزارهای مدیریت اختلافات و جلوگیری از تشدید تنشها دانست و گفت: دیپلماسی به معنای استفاده از زبان حقوق بینالملل و بررسی راهکارهایی است که میتواند از وقوع تنشهای سیاسی و نظامی جلوگیری کند.
وی افزود: گفتوگو حتی برای شناخت تفاوت دیدگاهها میان طرفین ضروری است و در شرایطی که اقتضا کند، مذاکره و دیپلماسی میتواند در تثبیت دستاوردها و جلوگیری از تنشهای ناخواسته نقش داشته باشد.
اصغریراد ادامه داد: صرف حضور پشت میز مذاکره به تنهایی تضمینکننده نتیجه نیست و باید شرایط، ملاحظات و الزامات یک مذاکره و گفتوگوی دیپلماتیک مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: دیپلماسی در واقع یکی از ابزارهای اعمال قدرت ملی است و اگر از پشتوانه مناسب برخوردار نباشد، اجرای توافقها و تعهدات حاصل از مذاکرات میتواند با دشواری مواجه شود.
قدرت ملی؛ پشتوانه اجرای توافقهای دیپلماتیک
این استاد دانشگاه با اشاره به تجربه معاهده ۱۹۷۵ الجزایر میان ایران و عراق اظهار کرد: تجربه تاریخی روابط ایران و عراق نشان میدهد که توافقهای سیاسی و حقوقی در کنار متن و سازوکارهای دیپلماتیک، به پشتوانه قدرت ملی و شرایط اجرایی نیاز دارند.
اصغریراد افزود: بنابراین، قدرت ملی و توان دفاعی را باید مکمل دیپلماسی دانست و تقویت این ظرفیتها میتواند پشتوانه اجرای توافقها و حفظ دستاوردهای دیپلماتیک باشد.
وی همچنین با اشاره به سخنان رئیسجمهور در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت: طرح دیدگاههای ایران در چنین تریبونهایی بخشی از ظرفیت دیپلماسی کشور است و باید در کنار سایر مولفههای قدرت ملی مورد توجه قرار گیرد.
هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سپتامبر ۲۰۲۶ در نیویورک برگزار شده است و مناظره عمومی این نشست از ۲۲ سپتامبر آغاز شد.