به گزارش ایرنا ، هوا خنک است و کوههای اطراف گردنه امینالله در مه صبحگاهی جلوه دیگری دارند. خودروها یکی پس از دیگری از پیچهای جاده عبور میکنند و در میان این رفتوآمد، کیسههای گردو، تخمه و آجیل کنار جاده چشم مسافران را میگیرد.
کمی پایینتر، تاکستانهای اطراف خندقلو در فصل برداشت، محصول خود را به حاشیه جاده میآورند؛ تراکتورهایی که بار انگور را کنار مسیر میگذارند و فروش مستقیم آغاز میشود.
اینجا برای فروشنده، محل کسب درآمد است و برای مسافر، فرصتی برای خرید محصول تازه و محلی؛ اما برای جاده، هر توقف ناگهانی میتواند یک هشدار باشد.
گردنه امینالله حدود پنج کیلومتر طول دارد و یکی از ورودیهای مهم بجنورد محسوب میشود. طبق اعلام راهداری خراسانشمالی، سالانه نزدیک به ۲۰ میلیون مسافر از این مسیر عبور میکنند؛ بنابراین توقفهای حاشیهای در چنین محوری، موضوعی فراتر از یک خرید ساده است.
یکی از رانندگان عبوری محور بجنورد-آشخانه میگوید: گاهی خودرو بدون راهنما ناگهان کنار جاده میایستد و راننده پشت سر فرصت کافی برای واکنش ندارد. در بدرانلو و امینالله همچنین صحنههایی دیدهام و اگر خودروها با سرعت بیشتری در حال حرکت باشند، خطر بیشتر میشود.
فروش محصول در حاشیه جاده؛ راهی برای درآمد، اما مسیری پرخطر برای توقف
راننده دیگری نیز معتقد است مشکل فقط توقف خودرو نیست و حضور عابران در حاشیه راه هم خطر را افزایش میدهد؛ بهویژه زمانی که خانوادهها برای خرید از خودرو پیاده میشوند و برای رسیدن به بساط فروشنده وارد حاشیه جاده میشوند.
گردنه بودن مسیر، پیچوخم، شیب و محدودیت دید شرایطی ایجاد میکند که حتی یک توقف چند دقیقهای نیز میتواند برای خودروهای عبوری دردسرساز شود.
یکی از انگورفروشان محدوده خندقلو میگوید: انگور را از تاکستان میآوریم و همینجا میفروشیم. مردم هم تازه بودن محصول را میبینند و خرید میکنند. برای باغدار، فروش مستقیم کمک خوبی است.
شانه جاده محل کسب درآمد شده، اما هر توقف میتواند خطرساز باشد
وی میافزاید: اگر جای مشخص و امنی برای فروش محصولات وجود داشته باشد، ما هم استقبال میکنیم؛ چون هم فروشنده راحتتر است و هم مسافر با خیال آسوده توقف میکند.
یک آجیلفروش در گردنه امینالله نیز دلیل حضورش را مشتریان عبوری میداند و میگوید بخش زیادی از فروشش به مسافرانی وابسته است که برای خرید گردو، تخمه و آجیل توقف میکنند.
کمی پایینتر از گردنه در محدوده خندقلو، علاوه بر جذابیت فروش محصولات کشاورزی، سابقه ریزش و فرونشست نیز بر حساسیت این بخش از مسیر افزوده است و مسوولان برای رفع مشکل آن در حال پیگیری هستند.
مساله اینجاست که بساط این فروشندگان بخشی از اقتصاد محلی را تشکیل میدهد، اما محل استقرار آنان برای فعالیت اقتصادی طراحی نشده است.
هشدار راهداری؛ بازارچه بهجای شانه راه
معاون راهداری اداره کل راهداری و حملونقل جادهای خراسانشمالی، گفت: فعالیت دستفروشان در حاشیه محورهای مواصلاتی، بهویژه در گردنه امینالله و محورهای بجنورد-آشخانه و بجنورد-شیروان به دلیل توقفهای ناگهانی خودروها و نبود دسترسی ایمن، تهدیدی جدی برای ایمنی تردد و جان مسافران است.
حامد معروف افزود: توقف ناگهانی خودروها برای خرید، ورود و خروج غیراصولی وسایل نقلیه و حضور عابران در حاشیه و عرض راه، خطر وقوع حادثه را افزایش میدهد.
فروش محصول در حاشیه جاده؛ راهی برای درآمد، اما مسیری پرخطر برای توقف
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسانشمالی نیز گفت: بر اساس قوانین، فعالیتهای مستقر در حاشیه راه باید در قالب مجتمعها و بازارچههای مشخص ساماندهی شود تا هم ایمنی تردد حفظ شود و هم خدمات مناسبی به مسافران ارائه شود.
مهدی میقانی افزود: یک سرمایهگذار برای احداث مجتمع خدماتی و بازارچه ساماندهی دستفروشان در محور گردنه امینالله اعلام آمادگی کرده است.
وی ادامه داد: تامین زمین در روستاهای مجاور محورهای مواصلاتی یکی از راهکارهای پیشنهادی است و در این زمینه با دهیاران رایزنی شده، اما تاکنون زمین مناسبی برای اجرای طرح تامین نشده است.
ساماندهی دستفروشان در این محور، در واقع قرار دادن یک انتخاب میان معیشت و ایمنی نیست؛ هدف باید پیدا کردن نقطهای باشد که هر دو را حفظ کند.
گردنه امینالله میتواند به جای آنکه محل ترمزهای ناگهانی و عبور عابران از میان خودروها باشد، به ویترینی منظم برای گردو، آجیل، تخمه، انگور و دیگر محصولات بومی خراسانشمالی تبدیل شود؛ به شرط آنکه بازارچه ایمن از روی کاغذ به کنار جاده برسد و فروشنده و مسافر، هر دو از شانه راه فاصله بگیرند.