به گزارش خبرنگار ایرنا ، آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری روز یکشنبه در سلسه نشست هایی با موضوع «حکمرانی زمینهساز» با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب اسلامی و همه کسانی که در تعلیم و تربیت جامعه نقش داشتهاند، اظهار کرد: مقوله حکمرانی یکی از پرکاربردترین واژههایی است که در سالهای اخیر مطرح شده و در جهان غرب نیز با عنوان «حکمرانی خوب» مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: مدلهای حکمرانی در دنیای غرب متناسب با فرهنگ، هنجارها و مبانی فکری همان جوامع طراحی شده و به عنوان چارچوبی برای دستیابی به توسعه پایدار مورد استفاده قرار گرفته است، اما نمیتوان انتظار داشت مدل حکمرانی دنیای غرب با فرهنگ و مبانی جامعه اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران یکسان باشد.
رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: فرهنگ ایرانی اسلامی و مبانی نظام جمهوری اسلامی با الگوهای حکمرانی مبتنی بر مبانی غربی تفاوتهای اساسی دارد و اسلام نیز توجه ویژهای به مسئله حکمرانی در روابط اجتماعی مسلمانان با یکدیگر و همچنین موضوع حکومت دارد.
حکمرانی؛ یکی از مهمترین مسائل انقلاب اسلامی
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به تاکید رهبر شهید انقلاب اسلامی بر اهمیت مسئله حکمرانی گفت: یکی از مهمترین کارها در انقلاب اسلامی و نظام اسلامی، ترسیم چشمانداز است؛ باید بدانیم اکنون در چه نقطهای قرار داریم و میخواهیم به کجا برسیم.
وی بیان کرد: امروز دیگر صرفاً در مرحله بحثهای فکری و نظری نیستیم، بلکه در متن میدان حرکت قرار داریم و باید مشخص کنیم چه کاری انجام میدهیم و به کجا میرویم.
وی با بیان اینکه حکمرانی در نظام جمهوری اسلامی دایرهای فراتر از اداره کشور دارد، اظهار کرد: انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ صرفاً یک انقلاب سیاسی نبود، بلکه نقطه عطفی تاریخی و حرکتی بود که صورتبندی متفاوتی از انسان، جامعه، سیاست، قدرت، فرهنگ و آینده ارائه کرد.
رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: انقلاب اسلامی با تکیه بر اسلام، ایمان، توحید، عدالت، معنویت و استقلال، مدعی امکان شکلگیری نظمی متفاوت با نظم موجود در دنیای غرب است و این تفاوت در عرصههای مختلف فرهنگی، معرفتی، اقتصادی، فناوری، سیاسی، رسانهای، سبک زندگی، مناسبات بینالمللی و حتی عرصه نظامی خود را نشان میدهد.
سه تصویر از آینده انقلاب اسلامی
آیتالله حسینی بوشهری با طرح این پرسش که آیا انقلاب اسلامی میتواند از مرحله بقا عبور کرده و به مرحله ساختن یک نظم تمدنی برسد، گفت: امروز در مرحله مقاومت و بقا قرار داریم و مسئله این است که آیا میتوانیم از این مرحله عبور کرده و به مرحله تمدنی برسیم.
وی آیندهپژوهی را صرفاً پیشبینی آینده ندانست و افزود: آیندهپژوهی یعنی بررسی اینکه چه آیندههایی ممکن است، چه آیندههایی محتملتر هستند و مهمتر از همه، چه آیندهای مطلوب است و برای تحقق آن آینده مطلوب در حوزه حکمرانی چه باید کرد.
وی با اشاره به سه آینده قابل تصور برای انقلاب اسلامی گفت: در یک سناریو، نظام سلطه غربی میتواند سیطره خود را بازتولید کند و انقلاب اسلامی نتواند اهداف خود را محقق سازد؛ در این وضعیت، انقلاب اسلامی ممکن است در سطح سیاسی باقی بماند، اما نتواند ظرفیت تمدنی خود را بالفعل کند.
امام جمعه قم ادامه داد: آینده دوم میتواند نوعی تعادل پایدار میان تمدن غرب و تمدن اسلامی باشد؛ به این معنا که انقلاب اسلامی بتواند قدرت تمدنی ایجاد کند و در عین حال در نظام سلطه غربی حذف نشود.
وی اضافه کرد: آینده سوم که آینده مطلوب است، آن است که انقلاب اسلامی قدرت تمدنی پیدا کند، از مرحله مقاومت و بقا عبور کند، ظرفیتهای خود را فعال سازد و به سمت شکلدهی یک تمدن اسلامی حرکت کند.
از انقلاب اسلامی تا تمدن اسلامی
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به مراحل پنجگانه مطرحشده در منظومه فکری رهبر فقید انقلاب اسلامی اظهار کرد: این مراحل شامل انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی است و برای رسیدن به هدف نهایی، هنوز در مراحل میانی این مسیر نیازمند تلاش و کار فراوان هستیم.
وی گفت: نیروهای تقویت کننده یا تضعیفکننده در شکلگیری آینده نقش تعیینکننده دارند و هر تصمیم، سیاستگذاری، نهادسازی، اقدام تربیتی، پیشرفت علمی یا وابستگی اقتصادی میتواند در تعیین مسیر آینده اثرگذار باشد.
رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تاکید کرد: مسئله حکمرانی در حقیقت مسئله مداخله آگاهانه در ساخت آینده است؛ بنابراین باید درباره نوع مداخله و چگونگی آن برای شکلدهی به آینده مطلوب اندیشید.
حکمرانی زمینهساز؛ مسیر آمادگی برای ظهور
آیتالله حسینی بوشهری با بیان اینکه در نگاه شیعی، افق نهایی تاریخ تحقق جامعهای مبتنی بر عدالت، کرامت انسان، عقلانیت و بندگی خداوند است، گفت: آینده مطلوب در نگاه مهدوی، آیندهای است که در آن این ارزشها در گستردهترین شکل خود تحقق پیدا میکند.
وی افزود: در اندیشه رهبر فقید انقلاب اسلامی، حکمرانی زمینهساز در همین چارچوب معنا پیدا میکند و مراحل پنجگانه انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی، مسیری برای زمینهسازی و آمادگی ظهور به شمار میآید.
وی ادامه داد: انقلاب اسلامی نقطه آغاز این مسیر بود و با از میان برداشتن نظام طاغوتی، زمینههای جدیدی را برای حرکت به سمت اهداف اسلامی ایجاد کرد؛ مسیری که برای پیمودن آن باید سختیهای فراوانی تحمل کرد، شهید داد و از ظرفیتهای صبر و تابآوری بهره گرفت.
امام جمعه قم با اشاره به مفهوم نظام اسلامی گفت: انقلاب اسلامی ایجاد نقطه آغاز و نظام اسلامی ایجاد ساختار سیاسی متناسب با اسلام بود، اما دولت اسلامی به معنای اسلامی شدن ساختار و کارکرد دولت است؛ یعنی صرف داشتن نظامی با عنوان اسلامی کافی نیست، بلکه رفتار، ساختار، مدیریت و سیاستگذاری دولت نیز باید به سمت اسلام حرکت کند.
وی افزود: پس از آن، جامعه اسلامی مطرح میشود؛ یعنی اسلام تنها در ساختار حکومت حضور نداشته باشد، بلکه در فرهنگ، روابط اجتماعی، خانواده، اقتصاد، آموزش، اخلاق و سبک زندگی مردم جریان پیدا کند.
آیتالله حسینی بوشهری با تشریح مفهوم تمدن اسلامی اظهار کرد: تمدن اسلامی زمانی شکل میگیرد که این عناصر در مقیاس وسیع اجتماعی به یک نظم منسجم تبدیل شوند و فرهنگ، اقتصاد، سیاست، فناوری، هنر، معماری، شهر، خانواده، آموزش و روابط بینالملل بتوانند در چارچوب یک دستگاه تمدنی اسلامی صورتبندی شوند.