به گزارش ایرنا ، پرداخت هزینه درمان، در روزهایی که بسیاری از خانوادهها با افزایش مخارج زندگی روبهرو هستند، خود به یکی از دغدغههای مهم بیماران تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، مطالبه وجهی بیش از تعرفه مصوب که در گفتار عمومی از آن با عنوان «زیرمیزی» یاد میشود، میتواند فشار مالی بیمار را دوچندان کند؛ بهویژه هنگامی که مراجعهکننده از مبلغ قانونی خدمت اطلاع ندارد، امکان انتخاب پزشک دیگری برای او فراهم نیست یا برای ادامه درمان احساس ناچاری میکند.
در این وضعیت، بیمار ممکن است برای دریافت خدمت، مبلغی را بدون درج در صورتحساب یا بدون دریافت رسید رسمی بپردازد، موضوعی که شفافیت هزینهها را کاهش میدهد و پیگیری حقوق بیمار را دشوار میسازد، این پدیده تنها به اختلاف بر سر یک مبلغ محدود نمیشود.
پرداخت خارج از تعرفه میتواند دسترسی برابر به خدمات درمانی را تحتتأثیر قرار دهد، اعتماد میان بیمار و پزشک را تضعیف کند و بیمار را میان تأمین هزینههای زندگی و پیگیری درمان قرار دهد.
در مقابل، بررسی این موضوع نیازمند شنیدن مطالب همه طرفهاست؛ زیرا برای شناخت ریشههای آن باید عواملی مانند سازوکار تعرفهگذاری، هزینههای اداره مطب و مراکز درمانی، نحوه پرداخت بیمهها، نظارت بر دریافتها و آگاهی مردم از حقوقشان بررسی شود، بیآنکه مطالبه وجه خارج از تعرفه توجیه شود یا به همه پزشکان تعمیم یابد.
در استان زنجان نیز روایت شهروندانی که با چنین مطالبهای روبهرو شدهاند، میتواند تصویری از تجربه مراجعهکنندگان و پیامدهای آن بر زندگی روزمره خانوادهها ارائه دهد.
در این گزارش، دیدگاه شهروندان مطرح و پاسخ دستگاههای متولی پیگیری شده است تا روشن شود مردم چگونه با این مساله مواجه میشوند، چه راههایی برای استعلام تعرفه و ثبت شکایت در اختیار دارند و چه اقداماتی میتواند به شفافیت هزینههای درمان و صیانت از حقوق بیمار کمک کند.
یک شهروند بازنشسته زنجانی با بیان اینکه وقتی برای یک معاینه ساده یا یک آزمایش پیشبینی نشده به پزشک مراجعه میکند، با مبالغی مواجه میشود که با تعرفه رسمی نمیخواند، گفت: گاهی پزشک میگوید این مبلغ برای تجهیزات یا هزینه خدمات جانبی است.
رحیم صادقی افزود: در واقعیت، این مبالغ خارج از چارچوب قانونی است و موجب شده بسیاری از بازنشستگان از مراجعه به پزشکان متخصص حتی در موارد ضروری، خودداری کنند.
سوسن هاشمی خانهدار، ساکن یکی از محلات شهر زنجان نیز ادامه داد: نمیدانم مقصر کیست، اما واقعیت این است که گاهی برای گرفتن نوبت یا استفاده از دستگاههای پیشرفته در مطب، ناچاریم مبلغی را خارج از تعرفه بپردازیم.
وی اضافه کرد: شاید پزشکان هم ادعا کنند که هزینههای جاری آنها بالا رفته، اما مشکل اینجاست که این مبلغها هیچ رسید رسمی ندارد و ما هم در تنگنا قرار میگیریم، چون یا باید پول بدهیم یا از درمان چشمپوشی کنیم.
رضا رسولی دیگر شهروند دارای یکی از مشاغل دولتی با اشاره به وضعیت ناخوشایند در این بخش گفت: متاسفانه مبلغ خارج از تعرفه ابعاد و اشکال گوناگونی دارد که نمونه عینی آن در بحث عمل های جراحی به ویژه ارتوپدی به طور خاص تعویض مفصل باز می گردد که متخصص مربوطه برای تسریع در عمل، مبالغ هنگفتی را بدون هیچ ضابطه ای درخواست می کند.
وی اظهار داشت: این در حالی است با توجه به وضعیت ناخوشایند اقتصادی پرداخت خارج از ضوابط در توان خانوارها نیست، در برخی مواقع به ناچار مبالغ با مشقت و سختی فراوان تامین و به متخصص مربوطه واریز می شود که حتی نتیجه انجام کار نیز چندان رضایتبخش نیست و مشکلاتی عدیده ای به وجود می آید.
مسوولان متولی نیز از مواضع خود در این خصوص سخن گفتند، رئیس سازمان نظام پزشکی که چندی پیش به استان زنجان سفر کرده بود در خصوص این موضوع مهم توضیحاتی ارائه کرد.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور با اشاره به پدیده زیرمیزی پزشکان گفت: به هیچ وجه از همکارانی که مرتکب تخلف میشوند دفاع نمیکنیم؛ چرا که آن عده قلیل از همکاران که از این روشها استفاده میکنند و کارتخوان ندارند یا شماره حسابهای دیگری ارائه میدهند، به قاطبه جامعه پزشکی ظلم میکنند و به اعتماد میان مردم و جامعه پزشکی آسیب میزنند.
دکتر محمد رئیسزاده افزود: اولین قربانی این رفتارها جامعه پزشکی و اولین مطالبهگر برخورد با این تخلفات نیز خود ما هستیم و در همین زمینه با سازمان امور مالیاتی جلسات متعددی داشتهایم.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور درباره نحوه برخورد با تخلفات پزشکان اظهار داشت: هیاتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی در صورت ارجاع پرونده و وجود مستندات کافی، حتما بر اساس قوانین با متخلف برخورد میکنند و در این زمینه جای هیچ شکی نیست.
وی ادامه داد: فعالیت هیاتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی صرفا به قصور پزشکی محدود نمیشود که بگوییم همکاری کاری انجام داده یا بیماری دچار آسیب و عارضه شده است؛ بلکه در حوزه اخلاق حرفهای نیز کمیتههای اخلاق پزشکی داریم و موارد خلاف شأن جامعه پزشکی را بررسی کرده و در صورت احراز تخلف، حکم صادر میکنیم.
رئیسزاده با تاکید بر ضرورت وجود مستندات در رسیدگی به تخلفات گفت: وقتی فردی را به هیات انتظامی احضار میکنیم، مستندات و مدارک در اینجا حرف میزند و ادعا به تنهایی به هیچ دردی نمیخورد، اگر صرفا بر اساس یک ادعا حکم صادر شود، فرد میتواند نسبت به آن اعتراض و شکایت کند.
وی درباره انتقادها از برخورد نکردن با دریافت زیرمیزی پزشکان نیز گفت: فرض کنید فردی میگوید فلان پزشک زیرمیزی گرفته است ما نیز پزشک را احضار میکنیم و میگوییم شما زیرمیزی گرفتهاید و میخواهیم برای شما حکم صادر کنیم، نخستین سوال او این است که مستندات و مدارک شما چیست؟
رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور افزود: سازمان نظام پزشکی وظیفه نظارت پیشینی ندارد که به عنوان مثال نیروهای خود را به مطبها بفرستد تا ببینند چه کسی چه کاری انجام میدهد، نه قانون چنین اجازهای به ما داده و نه امکانات و نیروی انسانی لازم برای چنین کاری وجود دارد.
وی ادامه داد: اکنون در معاونت انتظامی سازمان نظام پزشکی، تعداد محدودی نیرو وجود دارد و نمیتوان با چند نفر بر کل مطبها و کلینیکهای یک استان نظارت کرد، قانون مشخص کرده است که وقتی پروندهای ارجاع شد، سازمان به آن رسیدگی کند و رسیدگی به آن پرونده نیز حتما مستندات قانونی میخواهد.
رئیسزاده با انتقاد از تکرار مداوم موضوع زیرمیزی بدون توجه به ریشههای آن گفت: بعضی افراد، برخی تریبونداران، مسئولان و رسانهها شب تا صبح از زیرمیزی صحبت میکنند اما حتی اگر تا ۲۰۰ سال دیگر نیز فقط درباره زیرمیزی صحبت شود، این مشکل به تنهایی حل نخواهد شد.
وی با تاکید بر اینکه باید ریشه را اصلاح کرد، گفت: صرفا گفتن اینکه این کار بد است، اینکه چرا با آن برخورد نمیشود و چرا فلان پزشک را نگرفتهاید، مشکل را حل نمیکند، پرداختن به معلول، علت را حل نمیکند.
رئیس سازمان نظام پزشکی استان زنجان نیز ادامه داد:برخورد با تخلفات تعرفهای و دریافت زیرمیزی ضروری است، اما ریشه این پدیده را باید در تعرفهگذاری نادرست، نامتناسب بودن تعرفه خدمات پزشکی با هزینههای واقعی و تاخیر طولانیمدت بیمهها در پرداخت مطالبات مراکز درمانی جستوجو کرد.
محمد محرمی با اشاره به موضوع دریافت زیرمیزی توسط برخی پزشکان افزود: متاسفانه در کشور و استان زنجان، توسط برخی سازمانها، ارگانها، جراید و جریانها، تصویری از جامعه پزشکی ارائه شده که گویی پزشکان به طور عام، افرادی هستند که زیرمیزی میگیرند، اضافه دریافت دارند و خارج از تعرفه مصوب از بیماران وجه دریافت میکنند.
وی اظهار داشت: همکارانی که مرتکب چنین تخلفاتی میشوند تعدادشان بسیار محدود است و در استان زنجان حتی به تعداد انگشتان دو دست نیز نمیرسد، با این حال ما از رفتار این افراد دفاع نمیکنیم و در صورت ارائه مدارک و مستندات از سوی مبادی ذیربط انتظامی، قضایی و نظارت بر درمان دانشگاه علوم پزشکی حتما با تخلفات برخورد خواهد شد.
محرمی ادامه داد: حرف ما این است که ناملایمات و بیعدالتیهای موجود در این حوزه را باید به صورت ریشهای بررسی و ریشه این موضوع را در تعرفهگذاری صحیح، متوازن و متناسب با ارزش واقعی خدمات پزشکی جستوجو کرد.
رئیس سازمان نظام پزشکی استان زنجان گفت: باید ریشه این مشکل را در ترکیب شورای عالی بیمه و شورای تعرفهگذاری نیز جستوجو کرد، چرا که متاسفانه اکثریت اعضای این شوراها خریداران خدمت هستند و تنها یک نماینده به عنوان ارائهدهنده خدمت در این ترکیب حضور دارد.
وی افزود: نتیجه چنین ترکیبی، تعیین تعرفههای دستوری و تک تعرفهای است که سالی یک بار اعلام میشود و در بسیاری موارد سنخیتی با ارزش واقعی خدمات پزشکی ندارد.
محرمی با اشاره به شرایط اقتصادی و افزایش هزینههای ارائه خدمات پزشکی افزود: همکاران ما با توجه به تورم حاکم بر کشور از یک سو با افزایش هزینههای خرید مواد مصرفی، تجهیزات، کیتها، هزینههای پرسنلی، حق بیمه و مالیات مواجه هستند و از سوی دیگر، مطالبات انباشته آنها از بیمهها نیز به این مشکلات اضافه شده است.
وی ادامه داد: در مواردی پرداخت مطالبات از سوی بیمهها ۱۰ تا ۱۱ ماه و حتی یک سال به طول میانجامد و این تاخیر در پرداخت، فشار قابل توجهی بر ارائهدهندگان خدمات پزشکی وارد میکند.
رئیس سازمان نظام پزشکی استان زنجان تاکید کرد: این وضعیت به هیچ وجه مطلوب نیست و باید به صورت ریشهای برای حل این مشکل اقدام شود تا بتوانیم در ادامه به شکل موثرتری جلوی تخلفات تعرفهای و دریافت زیرمیزی را بگیریم.
محرمی خاطرنشان کرد: تا زمانی که ریشههای این مشکل برطرف نشود، با هیچ رفتار و عملکردی نمیتوان انتظار داشت که این معضل به شکل متناسبی حل شود و حتی این احتمال وجود دارد که چنین تخلفاتی نه تنها کاهش پیدا نکند، بلکه گسترش نیز داشته باشد.
وی با دفاع از جایگاه و شأن جامعه پزشکی گفت: چهره واقعی پزشکان، چهرهای خدوم، فداکار، ایثارگر، همیشه در صحنه و پاکدست است و نباید اجازه دهیم رفتار درصد بسیار محدودی که وارد این وادی شدهاند، چهره خادمین سلامت را مخدوش کند.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی زنجان نیز در این زمینه گفت: بر اساس آمارهای ارائه شده، از ابتدای امسال ۶۶ پرونده دریافت زیرمیزی پزشکان به مراجع قضایی و تعزیرات ارجاع شده و برای بسیاری از آنها نیز حکم صادر شده است.
حسن رستمخانی درباره برخورد با پدیده زیرمیزی پزشکان افزود: در این زمینه اقدامات قانونی انجام شده و پروندههای مربوط به موارد دریافت وجه غیرقانونی از بیماران از طریق مراجع ذیصلاح از جمله سازمان تعزیرات حکومتی و دستگاه قضایی، پیگیری میشود و برخورد قانونی با موارد تخلف در حال انجام است.
وی با تاکید بر اینکه زیر میزی در جامعه پزشکی خط قرمز اخلاق حرفهای است خاطر نشان کرد: دریافت زیرمیزی در جامعه پزشکی خط قرمز اخلاق حرفهای است و تبعات جبران ناپذیری برای کل نظام سلامت دارد و اعتماد عمومی را تخریب میکند.
مطالبه وجه بیش از تعرفه مصوب یا همان «زیرمیزی» باید در ابعاد مختلف آن به صورت دقیق مورد بررسی و ریشه یابی دقیق قرار گیرد، چرا که این موضوع مهم مطالبه جدی عموم مردم است.
از دست اندرکاران امر در سازمان نظام پزشکی انتظار می رود با جدیت به مقابله با این پدیده بپردازند.