به گزارش ایرنا ، استان سمنان به «سرزمین گویشهها» شهرت دارد و «زبان سمنانی» یکی از زبانهای ایرانی و از شاخه زبانهای ایرانی شمالغربی است و در میان زبانهای ایران مرکزی جای میگیرد. این زبان به دلیل ویژگیهای زبانی و پیشینه تاریخی، مورد توجه پژوهشگران و زبانشناسان ایرانی و غیرایرانی قرار گرفته است.
سمنانی از زبانهای کهن این سرزمین به شمار میرود و در منابع مرتبط با این زبان، ریشه آن در زبان پهلوی دانسته شده که در ساختارهای صرفی و نحوی و برخی ویژگیهای ساختاری، با زبان اوستایی شباهتهایی دارد.
نخستین پژوهشگر شناختهشدهای که بهطور جدی درباره زبان سمنانی مطالعه کرد «آرتور کریستنسِن»((Arthur Emanuel Christensen))، دانشمند دانمارکی، بود که سال ۱۹۱۴ میلادی برای پژوهش به سمنان سفر کرد و رسالهای با عنوان «لهجه سمنانی» نگاشت.
دکتر «منوچهر ستوده» نخستین پژوهشگر ایرانی بود که در سال ۱۳۳۷ به سمنان آمد و کتاب «لغات و اصلاحات سمنانی، سنگسری و لاسجردی» را تالیف کرد.
زبانی ثبتشده به عنوان میراث ملی
زبان سمنانی دارای گونهها و لهجههای متعددی است و در پژوهشهای زبانشناختی، پیوندهایی میان این زبان و برخی دیگر از زبانها و گویشهای ایرانی از جمله تاتی و تالشی بررسی شده است. در برخی منابع نیز سمنانی بهعنوان زبانی مستقل با ویژگیهای خاص خود معرفی شده است.
«زبان سمنانی» در ۳۰ دی ۱۳۹۴ در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شد؛ موضوعی که در کنار پیشینه تاریخی و ویژگیهای زبانی آن، ضرورت توجه به حفظ و انتقال این میراث زبانی به نسلهای جدید را مورد توجه قرار داده است.
اهمیت آموزش «سمنانی» در مدارس
آموزش زبان سمنانی در مقاطع ابتدایی شهرستان سمنان با همکاری موسسهای غیردولتی سمنان و اداره آموزشوپرورش در حال اجراست و دانشآموزانی که در این زمینه مطالب و مقالات ارزشمندی بنویسند، مورد تقدیر قرار میگیرند.
این طرح همزمان با آغاز سال تحصیلی و با هدف توجه بیشتر به زبان سمنانی بهعنوان بخشی از هویت تاریخی مرکز استان در مدارس اجرا میشود.
فرماندار سمنان روز شنبه در آیینی بهمناسبت بازگشایی مدارس سما با اشاره به آغاز تلاشها برای آموزش زبان سمنانی در مقاطع ابتدایی، گفت: این اقدام با همکاری موسسات سمنانی و اداره آموزشوپرورش شهرستان سمنان صورت گرفته و قرار است دانشآموزانی که در این زمینه مطالب و مقالات ارزشمندی را بنویسند، مورد تقدیر قرار گیرند.
مهدی صمیمیان با تاکید بر اهمیت حفظ زبان سمنانی بهعنوان بخشی از هویت تاریخی مرکز استان، افزود: زبان سمنانی هویت چندهزارساله این خطه است و باید توجه بیشتری به تدریس آن در مدارس سما شود.
فرماندار سمنان با اشاره به وضعیت فضای آموزشی شهرستان، گفت: هماکنون بیش از ۱۷۹ فضای آموزشی در شهرستان سمنان وجود دارد که ۷۹ مورد مقطع ابتدایی است و بیش از ۳۸ هزار دانشآموز در این شهرستان مشغول به تحصیل هستند که ۱۹ هزار نفرشان در مقطع ابتدایی تحصیل میکنند.
وی با اشاره به کمبود فضای آموزشی و سرانه تحصیلی در شهرستان سمنان، افزود: پیشبینی میشود تا پایان سال تحصیلی آینده ۲۱ مدرسه جدید اضافه شود و همچنین سازمان نوسازی وعده داده تا پایان مهر ۶ مدرسه مورد بهرهبرداری قرار گیرد و ۱۵ مدرسه دیگر نیز با تاکید بر عدالت آموزشی به مجموعه اضافه خواهد شد.
فرماندار سمنان با اشاره به رویکرد دولت مبنی بر مهارتآموزی، گفت: در این مسیر تمرکز ویژهای بر هنرستان فنی و هنرستان تربیت بدنی قرار دارد و بر اساس برنامه هفتم، بیش از ۵۴ درصد مقطع متوسطه باید در هنرستانها تحصیل کنند.
فرماندار سمنان با اشاره به افزوده شدن سه هنرستان جدید به شهرستان، ابراز امیدواری کرد: این روند مسیر مهارتآموزی نسل جدید را هموارتر کند.