شهاب تجری روز شنبه در گفتوگو با ایرنا در تشریح ضرورت توازن میان دیپلماسی و قدرت دفاعی افزود: دیپلماسی و قدرت دفاعی مکمل یکدیگر هستند و وجود هر دو برای تامین منافع ملی ضروری است، بهخصوص در جهان امروز که با آرمانهای انسانی و بشری همچون عدالت، صلح و برابری فاصله زیادی دارد.
وی با بیان اینکه باید دیپلماسی در سیاست خارجی اصل و اساس قرار گیرد و قدرت دفاعی پشتوانه و تضمین دیپلماسی باشد، ادامه داد: در این صورت میتوان قدرت دفاعی و نظامی را به منفعتی پایدار و موثر تبدیل کرد.
این حقوقدان و استاد دانشگاه گفت: در سه جنگی که به ایران تحمیل شد، مشخص گردید که در جهان امروز برخلاف تلاشهای بسیاری که ذیل سازمان ملل متحد صورت گرفته، هنوز قدرت نظامی یکی از مولفههای بسیار مهم در تامین منافع ملی یک کشور است و بدون آن دیپلماسی ضعیف و نحیف خواهد بود و منجر به دادن امتیازهای فراوان خواهد شد.
تجری با اشاره به اینکه اگر قدرت نظامی محور اصلی تامین منافع ملی باشد و دیپلماسی در اولویتهای بعدی قرار گیرد، کشور با انزوای بینالمللی مواجه میشود و این امر به ناتوانی در اداره کشور و از بین رفتن منافع و مصالح ملی منجر خواهد شد، افزود: برقراری توازن و تعادل میان دیپلماسی و قدرت دفاعی مطابق شرایط و وضعیت عینی در جامعه جهانی بسیار مهم و حائز اهمیت است و برای تبدیل بازدارندگی دفاعی به دستاورد دیپلماتیک ضروری است که دیپلماسی مقدم بر اقدامات نظامی باشد.
برابری حاکمیت دولتها نیازمند شرایط واقعی برای مذاکره است
وی در ادامه با اشاره به اصل برابری حاکمیت دولتها در عرصه بینالمللی گفت: برابری حاکمیت دولتها در عرصه بینالمللی یک اصل پذیرفته شده است که در مواد یک و ۲ منشور ملل متحد نیز انعکاس پیدا کرده است؛ تحقق عینی برابری در دیپلماسی و مذاکره نیازمند شرایطی است که فقدان آن، برابری را بیمعنا میسازد؛ از جمله احترام به حاکمیت دولتها، داشتن حسن نیت، فقدان اجبار و تحمیل و به معنایی دیگر، عدم زورگویی و تهدید.
این استاد دانشگاه افزود: زورگویی و تهدید نظامی موجب بیاعتمادی به مذاکره و کمرنگ شدن امکان توافق میشود و در عین حال نه تنها حسن نیت را خدشهدار میکند بلکه برابری حاکمیت دولتها را نیز نادیده میگیرد.
تجری با اشاره به عدم پایبندی آمریکا به برجام و عدم حسن نیت در مذاکرات بعدی، بر ضرورت دریافت تضمینهای کافی تاکید کرد و ادامه داد: باید هم از حیث حقوق داخلی آمریکا تضمینات کافی اخذ شود، مانند تصویب توافق در کنگره و هم تضمینات بینالمللی در نظر گرفته شود، مانند درگیر کردن یکی از قدرتهای بزرگ همچون چین در تضمین انجام توافق.
منافع مشترک میتواند زمینهساز امنیت منطقهای باشد
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت شکلگیری امنیت مشترک در منطقه گفت: امنیت مشترک در منطقه بر اساس احترام متقابل کشورهای منطقه و وجود منافع مشترک شکل میگیرد.
تجری با بیان اینکه از یک طرف منافع اقتصادی کشورهای منطقه، بهخصوص کشورهای حاشیه خلیج فارس، میتواند یکی از انگیزههای اصلی شکلگیری امنیت منطقهای باشد، افزود: بهخصوص اکنون که در عمل ثابت شد حضور کشورهای خارجی مانند آمریکا، امنیت مطلوب را به همراه ندارد.
وی گفت: از طرف دیگر علنی و آشکار شدن نیت اسرائیل در تضعیف تمام کشورهای منطقه، ضرورت شکلگیری امنیت منطقهای را بیش از پیش عیان کرده است؛ این عوامل در کنار همبستگی فرهنگی و دینی، ایجاد امنیت منطقهای را تسهیل میکند، به شرط استفاده درست و بهنگام از این ظرفیتها.
تجری افزود: برای مثال، گسترش پیمان مکه میتواند اعتماد و نهایتاً امنیت در منطقه را افزایش دهد.