به گزارش ایرنا ، با آغاز فصل گاوبانگی جنگلهای البرز مرکزی میزبان کوچ مرالها از ارتفاعات به زیستگاههای جنگلی و مناطق پاییندست است؛ روزهایی حساس برای این گوزنهای بومی که آرامش و حفاظت بیش از هر زمان دیگری برای بقای آنها اهمیت دارد. محیطبانان و همیاران محیطزیست نیز در این روزها با حضور در زیستگاهها، مراقب مرالها و مقابله با تهدیدهای انسانی هستند.
در این ارتباط مهدی کیاحیرتی رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان نوشهر اظهار کرد: در راستای حفاظت از گونه مرال و در کنار دیگر اقدامات حفاظتی حیاتوحش، مجموعهای از برنامهها با تمرکز بر برنامهمحوری و بهکارگیری مفاهیم علمی مدیریت حیاتوحش در شهرستان نوشهر در حال اجرا است.
وی افزود: در ایام گاوبانگی، پنج جایگاه استقرار نیرو یا چادر گاوبانگی در زیستگاههای ارزشمند منطقه برپا شده است که این برنامه با مشارکت همیاران و ذینفعان بومی، کوهنوردان و مجاوران زیستگاهها از ۱۰ شهریور آغاز شده و بسته به شرایط محیطی تا پایان مهر ادامه خواهد داشت.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست نوشهر با اشاره به محدودیتهای موجود بیان کرد: در سالهای گذشته جایگاههای بیشتری در این ایام فعال بود، اما کمبود نیروی اجرایی و برخی محدودیتهای دیگر ادامه حضور گسترده حافظان طبیعت را دشوار کرده است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران گفت: سرشماری مرالها در فصل گاوبانگی با راهبری علمی و مشارکت محیطبانان انجام میشود.
کیاحیرتی خاطرنشان کرد: امسال از ظرفیت دانشگاه تربیت مدرس برای پیوند دادن مفاهیم علمی حفاظت با تجربههای فنی محیطبانان و کارشناسان استفاده میشود.
کارشناسان محیط زیست تاکید دارند هر چند کاهش گستره زیستی مرال ها در جنگلهای هیرکانی، گسستگی زیستگاه ها، کاهش اندازه جمعیت و نا امنی ناشی از حضور افراد به بهانه های مختلف همزمان با فصل گاوبانگی در زیستگاه های حساس، شرایط را برای امنیت زیستی و فرصت انجام تلاقی های(جفتگیری های) تصادفی بین تمامی گونههای جانوری جمعیت های پراکنده را محدود می کند؛ اما حفظ نعره مستانه در هیرکانی از اولویت های ضروری در سال های پیش رو محسوب می شود.
در شرایط کنونی حضور مرال ها در جنگلهای هیرکانی از جمله دل خوشی های است که دوستداران حیات وحش و جنگلهای هیرکانی را خوشحال می کند.
کارشناسان محیط زیست معتقدند زمانی یک مرال می تواند در یک منطقه جنگلی زندگی بانشاطی داشته باشد که جنگل از یک وسعت کافی برخوردار باشد و راه دسترسی به مناطق مختلف جنگلهای هیرکانی برای این مرالها مسدود نشده باشد. در غیر این صورت نباید به آینده مرال و جنگلهای هیرکانی امید داشت.
مرالها که در شبکه های اجتماعی کاربران از آنها به عنوان سلطان هیرکانی نام می برند زندگی آن با شکوه حیرت انگیز جنگلهای هیرکانی گره خورده است.
بسیاری از مناطق جنگلی بالادست مازندران همانند مناطق گلیران و شیخ موسی بابل که زیستگاه مرال بود دیگر صدای از نعره این حیوان به گوش نمی رسد و در حال حاضر لکه های سبزی در این استان وجود دارد که همزمان با گاوبانگی نعره شادی بخش زندگی مرالها به گوش می رسد.
کارشناسان حیات وحش بر این باورند در هر منطقه جنگلی که جاده سازی، اجرای طرح های گردشگری و سرقت چوب و زمین صورت نگیرد حضور مرالها در آن منطقه جنگلی به مراتب بیشتر خواهد بود.
صاحبنظران بر این باورند بانگ مرال که نمادی از آینده طبیعت است اگر این نعره خاموش شود نشان از حال ناخوش جنگلهای هیرکانی محسوب می شود چون زیستگاه این حیوان به مرحله ای از تخریب رسیده است که دیگر جایی برای زندگی مرال نیست.
حفظ زیستگاه مرال یکی از مهمترین شاخصه برای تداوم زندگی این گونه نادر در جنگلهای هیرکانی است و کارشناسان بر این باورند تنها راه حفظ این گونه ارزشمند استفاده از ظرفیت و مشارکت مردمی اهالی بومی منطقه خواهد بود.
شمارش مرالها متفاوت از پرندگان مهاجر و دیگر گونه های جانوری است که در دشت یا کوه زندگی می کنند و با توجه به این که مرال در مناطق بالادست جنگل زندگی می کنند سرشماری دقیقی از آنها وجود ندارد.
مهر ماه فصلی است که جنگل های هیرکانی به واسطه یکی از مهمترین اجزای خودش که با هم مسیر تکاملی را طی کرده اند، یکبار دیگر و این بار از سوی بزرگ ترین گونه علفخوار کشور یعنی مرال به خروش در می آید.
این خروش که از سوی جوامع محلی در بخش های مختلف شمال به گاو بانگ، گوکل، ورزاچمر و ورزا ونگ مشهور شده است، نسل به نسل به یادگار مانده و هنوز کماکان مناطقی از جنگل های هیرکانی شاهد حضور و بانگ این گونه ارزشمند است، بانگی که نه از سرِ سرخوشی و سرور که بلکه نعره ای است در امتداد تکامل حیات در جنگل هیرکانی و نویدی برای شکوفایی و پویایی و ایجاد نسلی جدید.
نرهای بالغ مرال در این ایام دست به انتخاب گله می زنند و برای مدت حدود یک ماه تمام تلاش و حواس و انرژی خود را صرف جفظ گله و باروری می نمایند و از همین رو به بانگ دهی برای حفظ قلمرو مرحله جنسی که به حرمسرا نیز معروف است، و اعلام حضور به نرهای رقیب و دور کردن دیگر نرها از حریم خود می نمایند.