به گزارش ایرنا ، «شازده کوچولو» اثر آنتوان دو سنت اگزوپری است که نخستین بار در سپتامبر سال ۱۹۴۳ در نیویورک منتشر شد.[ در این داستان سنت اگزوپری به شیوهای سوررئالیستی به بیان فلسفه خود از دوست داشتن و عشق و هستی میپردازد. طی این داستان سنت اگزوپری از دیدگاه یک کودک، که از سیارکی به نام «ب۶۱۲» آمده، پرسشگر سؤالهای بسیاری از آدمها و کارهایشان است.
رضا سامانی، رئوف سامانی و امین میراحمدی شامگاه گذشته در «شهر کتاب بهار» اصفهان بهعنوان کارشناسان این برنامه درباره چگونگی شکلگیری و طراحی داستان «شازده کوچولو»، زندگی آنتوان دو سنتاگزوپری و اقتباسهای سینمایی و انیمیشنی این اثر سخن گفتند.
یکی از موضوعات مطرحشده در این بخش، دستنوشته «شازده کوچولو» بود؛ نسخهای که گفته شد اگزوپری آن را به معشوقهاش هدیه داده و امروز در موزهای در نیویورک نگهداری میشود.
کارشناسان همچنین درباره تفاوت میان دستنوشته اولیه و نسخههای چاپشده و بخشهایی از داستان که در روند انتشار نهایی حذف شدهاند، توضیح دادند.
در ادامه این نشست، ۲ انیمیشن نیز برای حاضران به نمایش درآمد. نخست، انیمیشن «شازده کوچولو» (The Little Prince) محصول سال ۲۰۱۵ به کارگردانی «مارک آزبورن» بود که بهصورت مشترک در ایالات متحده آمریکا، چین، فرانسه و کانادا تولید شده است.
انیمیشن دوم با عنوان «سوآر» (SOAR) محصول سال ۲۰۱۴ به کارگردانی «آلیس تزوی» بود که در مدت هفت دقیقه، داستانی مستقل با محوریت پرواز و رؤیا را روایت میکند.
قرار گرفتن این ۲ اثر در کنار یکدیگر، زمینه گفتوگو درباره مفاهیمی همچون پرواز، خیال، رهایی و نگاه متفاوت به جهان را فراهم کرد.
بخش متفاوت این نشست با حضور کوروش کلانتری ، خلبان با ۲۲ سال سابقه پرواز، شکل گرفت؛ او که در کنار خلبانی، سنتورنوازی و خوشنویسی را نیز دنبال میکند تجربه خود از آسمان را با حاضران در این نشست در میان گذاشت.
کلانتری درباره تفاوت میان خلبان بودن و صرفاً متخصص بودن در هدایت یک وسیله پرنده گفت: من با حدود هزار خلبان ارتباط داشتهام. شاید از میان اینها صد نفر خلبان باشند؛ بقیه فقط متخصص جابهجایی وسیله پرندهاند.
او مهمترین وجه تمایز یک خلبان واقعی را نه صرفاً مهارت فنی، بلکه توانایی تصمیمگیری در لحظه و مواجهه با شرایط خارج از وضعیت عادی دانست.
به گفته وی، خلبان هنگام پرواز باید ذهن خود را از مسائلی که در کنترلش نیستند جدا کند و در عین حال برای اتفاقهای پیشبینینشده آمادگی داشته باشد.
کلانتری یادآور شد: حتی اگر در جریان یک پرواز موتور هواپیما دچار مشکل شود و خلبان بتواند هواپیما را به نقطهای امن برساند، ماجرا در همانجا پایان نمییابد و پس از آن تصمیمهای او میتواند محل پرسش قرار گیرد؛ اینکه چرا یک سوییچ زده نشده، چرا فرودگاه دیگری انتخاب نشده یا چرا تصمیم متفاوتی گرفته نشده است.
وی توانایی تصمیمگیری در لحظه را یکی از مهمترین وجوه تمایز خلبان واقعی با فردی دانست که تنها مهارت فنی هدایت هواپیما را دارد.
اگزوپری در آسمان چه دید؟
یکی از پرسشهای مطرحشده در این بخش این بود که آنتوان دو سنتاگزوپری در آسمان چه چیزی دید که توانست «شازده کوچولو» را خلق کند؟
کلانتری در پاسخ به این پرسش، به تجربهای بنیادین در پرواز یعنی جدا شدن انسان از تعلقات روزمره اشاره کرد و گفت: بزرگترین خصوصیت یک خلبان، تمثیل جدا شدن از تعلقات دنیایی هنگام پرواز است.
او تصریح کرد که گاهی با آمادگی کامل برای پرواز مواجه نبوده اما حدود یک ساعت پس از آغاز پرواز آرام شده است؛ تجربهای که آن را نتیجه جدا شدن موقت از تعلقات و مسائل روزمره میداند.
به گفته این خلبان، فردی که در صنعت هوانوردی تجاری فعالیت میکند، در فاصلهای کوتاه با فرهنگها، آبوهوا و شخصیتهای متفاوت روبهرو میشود و خلبانانی که فراتر از جنبه فنی به این تجربهها نگاه میکنند، میتوانند از لحظهلحظه این مواجههها بیاموزند.
وی این تجربه را با یکی از مفاهیم مهم «شازده کوچولو» یعنی «دیدن با چشم دل» پیوند داد و گفت: همانگونه که روباه به شازده کوچولو یادآوری میکند برخی چیزها را نمیتوان صرفاً با چشم دید، تجربه پرواز نیز میتواند شیوه دیگری برای دیدن جهان به انسان بدهد.
کلانتری در ادامه بر پیوند خلبانی با فرهنگ و هنر تأکید و بیان کرد: برخلاف تصور رایج، خلبان شکاری الزاماً انسانی خشن و بیرحم نیست و بسیاری از خلبانان روحیهای لطیف دارند و با شعر و موسیقی بیگانه نیستند.
وی از تجربه شعر گفتن و زبان آموختن در دوران اسارت بهعنوان نمونهای از این وجه انسانی یاد کرد و درباره رابطه شخصی خود با هنر اظهار داشت: گاهی وقتی نیمهشب از پرواز برمیگردم، دو مضراب زدن بیشتر آرامم میکند تا خواب و استراحت.
این خلبان همچنین خوشنویسی را یکی از راههای کاهش اضطراب پس از پرواز عنوان کرد.
در ادامه منتقد سینما و فیلم و میزبان برنامه، با اشاره به شخصیت آنتوان دو سنتاگزوپری گفت: مواجهه او با جهان و آسمان، مواجههای متفاوت بود و میتوان او را خلبانی چندساحتی دانست؛ کسی که تجربه پرواز را به ادبیات و تأمل درباره جهان پیوند زد.
محمد بزرگ همچنین به ویژگی نوشتاری اگزوپری اشاره کرد و او را استاد گزارههای کوتاه و موجز دانست؛ جملههایی که با وجود کوتاهی، ظرفیت تأمل و برداشتهای متعدد دارند.
بزرگ همچنین به تجربه جنگ در آثار اگزوپری پرداخت و افزود: نوشتههای او نشان میدهد در شرایط جنگ، چه کسانی میایستند و چه کسانی کنار میروند.
سینما بهانهای برای رسیدن به کتاب
میزبان برنامه درباره هدف شکلگیری «سینما میانجی» توضیح داد: این برنامه با هدف کشاندن جوانان و نوجوانان به سمت فرهنگ و ایجاد فرصتی برای فهمیدن و عمیقتر شدن شکل گرفته است؛ بهویژه در دورهای که بسیاری کمتر کتاب میخوانند و بخش قابل توجهی از زمان خود را با تلفن همراه سپری میکنند.
وی افزود: از این منظر، سینما میتواند «میانجی» میان مخاطب و مطالعه باشد؛ فیلم نقطه آغاز گفتوگویی که از تصویر به ادبیات، از داستان به اندیشه و از تماشا به مطالعه میرسد.
«شازده کوچولو و آنتوان دو سنتاگزوپری» این هفته در نشست «سینما میانجی» به معرفی یک کتاب یا بررسی اقتباسهای سینمایی آن محدود نماند و فرصتی فراهم کرد تا جهان از ۲ زاویه متفاوت دیده شود؛ از نگاه کودکی که از سیارهای کوچک به جهان سفر میکند و از نگاه خلبانی که سالها از آسمان به زمین نگریسته است.
نشستهای «سینما میانجی» چهارشنبهها و یک هفته در میان در شهر کتاب بهار اصفهان برگزار میشود.