علیرضا منادی سفیدان امروز یکشنبه در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا ، با اشاره به مواضع رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اظهار کرد: درک صحیح رویکرد جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالملل نیازمند توجه همزمان به ظرفیتهای دیپلماتیک و قدرت ملی است و این دو حوزه در تعارض با یکدیگر قرار ندارند.
وی افزود: دیپلماسی زمانی میتواند با قدرت و اثربخشی بیشتری منافع کشور را دنبال کند که از پشتوانههای ملی در حوزههای مختلف برخوردار باشد؛ از این رو، تقویت توان دفاعی، ظرفیتهای علمی و فناوری و انسجام داخلی در کنار دیپلماسی فعال، میتواند قدرت چانهزنی کشور را افزایش دهد.
ایرنا: مواضع رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل را چگونه ارزیابی میکنید؟
منادی: تأکید رئیسجمهور بر گفتوگو بر مبنای برابری حاکمیتها و حفظ منافع ملی، بیانگر رویکرد جمهوری اسلامی ایران در عرصه دیپلماسی است. ایران مذاکره را به عنوان ابزاری برای حلوفصل مسائل دنبال میکند، اما این مذاکره باید متوازن و مبتنی بر احترام متقابل باشد.
در منظومه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، «میدان» و «دیپلماسی» در مقابل یکدیگر نیستند، بلکه میتوانند مکمل هم باشند. هر اندازه ظرفیتهای ملی کشور در حوزههای دفاعی، علمی، اقتصادی و اجتماعی تقویت شود، دست دستگاه دیپلماسی برای پیگیری حقوق و منافع ملت ایران نیز بازتر خواهد بود.
ما معتقدیم مذاکره باید در شرایطی انجام شود که حقوق ملت ایران به رسمیت شناخته شود و هیچ طرفی نتواند با ابزار تهدید و فشار، خواستههای خود را بر طرف مقابل تحمیل کند.
ایرنا: چه مؤلفههایی را برای یک توافق پایدار ضروری میدانید؟
منادی: تجربه توافقهای گذشته نشان داده است که هرگونه توافق پایدار نیازمند سازوکارهای روشن و قابل اتکاست. توافق زمانی میتواند دوام داشته باشد که تعهدات طرفین شفاف، قابل راستیآزمایی و همراه با ضمانتهای مؤثر باشد.
خروج آمریکا از برجام، تجربهای بود که اهمیت این موضوع را بیش از گذشته نشان داد. از این رو، در هرگونه مذاکره احتمالی باید حقوق و منافع اقتصادی، امنیتی و ملی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گیرد و سازوکارهایی برای جلوگیری از تکرار بدعهدیها پیشبینی شود.
مذاکره از نگاه ما عرصه تعامل و بدهبستان متوازن است، نه پذیرش یکطرفه خواستهها. جمهوری اسلامی ایران آمادگی گفتوگوی منطقی و مبتنی بر احترام متقابل را دارد، اما حفظ منافع و حقوق ملت ایران باید محور هر توافقی باشد.
ایرنا: نقش توان دفاعی کشور را در تقویت دیپلماسی چگونه ارزیابی میکنید؟
منادی: قدرت دفاعی کشور بخشی از مؤلفههای قدرت ملی است و هدف اصلی آن تأمین امنیت و دفاع از تمامیت ارضی کشور است. توان دفاعی ایران طی سالهای گذشته بر پایه ظرفیتهای علمی و فناورانه داخلی توسعه یافته و دانشگاهها، دانشمندان و جوانان متخصص در این مسیر نقش مهمی داشتهاند.
این توانمندی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که در کنار آن، دیپلماسی فعال و ظرفیتهای علمی و اقتصادی کشور نیز تقویت شود. دستگاه دیپلماسی باید بتواند ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران را به درستی برای افکار عمومی و کشورهای منطقه تبیین کند.
ما بر این باوریم که تقویت توان علمی و فناوری، بهویژه در حوزههای دانشبنیان، هوافضا و صنایع پیشرفته، بخشی از قدرت ملی کشور است و دانشگاهها و مراکز علمی باید در این مسیر نقش پررنگتری ایفا کنند.
ایرنا: سیاست ایران درباره امنیت منطقهای چیست؟
منادی: رویکرد جمهوری اسلامی ایران، تأمین امنیت منطقه با مشارکت کشورهای منطقه و بدون وابستگی به قدرتهای خارجی است. کشورهای منطقه بیش از هر طرف دیگری منافع مشترک و شناخت متقابل از ظرفیتها و مسائل امنیتی یکدیگر دارند و میتوانند از طریق گفتوگو و همکاری، زمینه ایجاد امنیت پایدار را فراهم کنند.
امنیت منطقهای باید بر پایه حسن همجواری، احترام متقابل، همکاری اقتصادی و سیاسی و پرهیز از مداخلات خارجی شکل بگیرد. هر اندازه کشورهای منطقه ارتباط و همکاری بیشتری در حوزههای اقتصادی، تجاری و سیاسی داشته باشند، زمینه برای کاهش تنشها و افزایش ثبات نیز فراهمتر خواهد شد.
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران بر توسعه روابط با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه تأکید دارد و تقویت مناسبات اقتصادی و سیاسی با این کشورها میتواند زمینهساز همکاریهای گستردهتر در حوزههای مختلف باشد.
ایرنا: توسعه همکاریهای اقتصادی منطقهای چه نقشی در این رویکرد دارد؟
منادی: اقتصاد و امنیت منطقهای ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند. توسعه تجارت، فعالسازی کریدورهای ترانزیتی و افزایش پیوندهای اقتصادی میان کشورهای منطقه میتواند منافع مشترکی ایجاد کند که به تقویت ثبات نیز کمک خواهد کرد.
عضویت و حضور فعال ایران در سازوکارهای چندجانبه اقتصادی و منطقهای از جمله سازمان همکاری شانگهای و بریکس نیز ظرفیتهایی برای گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری فراهم کرده است.
ایران از موقعیت جغرافیایی ویژهای برخوردار است و میتواند در اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب منطقه نقش مؤثری داشته باشد. فعالسازی کریدورهای ترانزیتی و توسعه زیرساختهای حملونقل میتواند ضمن افزایش درآمدهای اقتصادی، جایگاه منطقهای کشور را نیز تقویت کند.
ایرنا: مجلس چه نقشی در پشتیبانی از سیاست خارجی دولت دارد؟
منادی: مجلس شورای اسلامی در چارچوب وظایف قانونی خود، از سیاستهایی که منافع ملی، عزت کشور و حقوق ملت ایران را تأمین کند، حمایت میکند.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند انسجام داخلی هستیم. هر اندازه در داخل کشور همدلی و هماهنگی بیشتری وجود داشته باشد، ظرفیت جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری منافع ملی در عرصه بینالمللی نیز افزایش پیدا میکند.
دولت، مجلس، دانشگاهها، بخش خصوصی و سایر مجموعههای کشور هر کدام وظایفی در تقویت قدرت ملی دارند و همکاری میان این بخشها میتواند پشتوانه مهمی برای دیپلماسی کشور باشد.
ایرنا: با توجه به شرایط منطقه، اولویت اصلی ایران در این مقطع چیست؟
منادی: حفظ انسجام داخلی، تقویت ظرفیتهای علمی و اقتصادی، توسعه روابط با همسایگان و ادامه دیپلماسی فعال، از جمله محورهای مهمی است که باید دنبال شود.
جمهوری اسلامی ایران در کنار حفظ توان دفاعی و آمادگی برای دفاع از کشور، باید از ظرفیت دیپلماسی و گفتوگو نیز برای تأمین منافع ملی استفاده کند. این دو مسیر مکمل یکدیگر هستند و هدف هر دو باید حفظ استقلال، امنیت و منافع ملت ایران باشد.
وی خاطرنشان کرد: منطقه نیازمند همکاری و گفتوگوست و جمهوری اسلامی ایران میتواند با تکیه بر ظرفیتهای داخلی و توسعه روابط با همسایگان، زمینه گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی را فراهم کند.