به گزارش ایرنا ، نمایشگاه کنگره ملی ۲۴۰۰ شهید خراسان جنوبی همزمان با هفته دفاع مقدس در نمایشگاه بینالمللی بیرجند برپا شده و بخشهای مختلفی از تاریخ، فرهنگ و توانمندیهای استان را در قالب غرفهها و برنامههای متنوع پیش روی بازدیدکنندگان قرار داده است.
غرفههایی با محوریت علم و دانش، ایمان و معنویت، ایثار و شهادت و توانمندیهای خراسان جنوبی در کنار ادوات و تجهیزات نظامی، بخشی از فضای این نمایشگاه را شکل دادهاند. در بخشهایی از محوطه نیز با بازسازی فضاهای مرتبط با دوران دفاع مقدس و اجرای برنامههای شبیهسازیشده، تلاش شده است مخاطب تنها تماشاگر تصاویر و اسناد نباشد و فضای روایت را با صدا و تصویر تجربه کند.
در میان این برنامهها، «سینمایش سرو» مسیر متفاوتی را دنبال میکند؛ روایتی پیوسته که از تصویری ساده و آرام آغاز میشود و در گذر از سالهای مبارزه، انقلاب، حادثه طبس، دفاع مقدس و برخی رخدادهای سالهای اخیر، سرانجام به تصویری نمادین از ایستادگی میرسد.
روایتی بومی با تکیه بر هنرمندان خراسان جنوبی
«سینمایش سرو» پیش از آنکه روی صحنه شکل بگیرد، حدود ۶ ماه در مرحله طراحی و تدوین روایت بوده است؛ اثری که به گفته جانشین فرمانده سپاه انصارالرضا(ع) خراسان جنوبی، با تکیه بر ظرفیت هنرمندان بومی استان و با هدف بازنمایی بخشهایی از تاریخ خراسان جنوبی برای نسل جوان و نوجوان تولید شده است.
سردار علیرضا یوسفی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه خط اصلی روایت این نمایش بر تاریخ خراسان جنوبی و مقاطع مختلف تاریخی استان استوار است، اظهار کرد: تلاش شده این رویدادها در قالب نمایش برای نسل جوان و نوجوان بازآفرینی شود و در کنار روایتهای استانی، برخی رخدادهای ملی نیز در ساختار اثر قرار گیرد.
وی افزود: مبارزات مردم خراسان جنوبی در دوران پیروزی انقلاب اسلامی و همچنین آغاز مبارزات رهبر شهید انقلاب در این استان، از جمله بخشهایی است که در این روایت مورد توجه قرار گرفته است.
جانشین فرمانده سپاه انصارالرضا(ع) خراسان جنوبی بیان کرد: سینمایش سرو توسط دبیرخانه کنگره ملی ۲۴۰۰ شهید خراسان جنوبی تولید شده و مجموعههای فرهنگی و هنری استان از جمله حوزه هنری، بسیج هنرمندان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در شکلگیری آن مشارکت داشتهاند.
وی با اشاره به حضور ۱۰۰ هنرمند بومی در اجرای نمایش گفت: تلاش شده ظرفیتهای هنری استان در بخشهای مختلف این اثر به کار گرفته شود و حتی سرود پایانی نیز توسط هنرمندان خراسان جنوبی تولید شده است.
سردار یوسفی ادامه داد: در اجرای سرود پایانی، یک گروه ۱۶۸ نفره از اعضای گروههای سرود استان حضور دارند که با تجمیع چند گروه سرود شکل گرفته و این بخش نیز با استفاده از ظرفیت هنرمندان بومی اجرا میشود.
وی درباره زمان اجرای «سینمایش سرو» نیز گفت: این نمایش از ۳۱ شهریورماه همزمان با آغاز برنامههای کنگره اجرا شده و تا هفتم مهرماه ادامه خواهد داشت؛ البته پنجم مهرماه اجرای نمایش متوقف میشود و یک برنامه ویژه کودک و نوجوان با حضور یک گروه هنری از تهران برای خانوادهها در نظر گرفته شده است.
جانشین فرمانده سپاه انصارالرضا(ع) خراسان جنوبی افزود: در صورت فراهم بودن شرایط، اجرای نمایش در برنامه اختتامیه نیز پیشبینی شده است و پس از پایان کنگره نیز این اثر قابلیت اجرای مجدد در مناسبتهای مختلف استان را دارد.
وی تاکید کرد: از آنجا که «سینمایش سرو» برای روایت تاریخ و موضوعات بومی خراسان جنوبی و با حضور هنرمندان استان تولید شده است، در صورت فراهم شدن زمینه اجرا، امکان اجرای مجدد آن در مناسبتهای مختلف وجود دارد.
وقتی تاریخ روی صحنه جان میگیرد
روایت «سینمایش سرو» با تصویری آرام آغاز میشود؛ دختربچهای در سرزمینی سرسبز مشغول بازی است. همه چیز رنگ زندگی و کودکی دارد، اما این آرامش چندان دوام نمیآورد.
با ورود «ضحاک» به صحنه، فضای نمایش تغییر میکند. این شخصیت اسطورهای به نمادی از ظلم و استبداد بدل میشود و نخستین پیوند میان روایت اسطورهای و تاریخ معاصر شکل میگیرد.
صدای «اللهاکبر» مردم در ادامه طنینانداز میشود و نمایش از فضای نمادین به تاریخ معاصر ایران وارد میشود. محمدرضا پهلوی در قاب نمایش ظاهر میشود و پس از آن مأموران ساواک به صحنه میآیند.
بازداشت، ضربوشتم و شکنجه مردم در آمیزهای از نور، صدا و تصویر بازسازی میشود. نمایش در این بخش به جای روایت مستقیم، تلاش میکند فضای اختناق و مبارزه پیش از انقلاب را با زبان صحنه به مخاطب منتقل کند.
در ادامه، روایت از تاریخ عمومی انقلاب به بخشی از تاریخ محلی خراسان جنوبی نزدیک میشود؛ جایی که مبارزات رهبر شهید از بیرجند در مرکز یکی از صحنههای نمایش قرار میگیرد.
صحنه بازداشت و بازجویی او بازسازی میشود و همزمان صدای خودش در سالن طنین میاندازد؛ روایتی از روزهایی که مبارزه در بیرجند شکل علنیتری به خود گرفت.
در این بخش، صدای رهبر شهید درباره نخستین مبارزه آشکار و علنی خود با رژیم پهلوی در ماه محرم سال ۱۳۴۲ و در شهر بیرجند پخش میشود و از روزی میگوید که مأموران رژیم او را بازداشت و به شهربانی بیرجند منتقل کردند.
در ادامه این خاطره، از قصد مردم بیرجند برای مراجعه به شهربانی در روز عاشورا و پیگیری آزادی او سخن گفته میشود؛ اقدامی که بنا بر این روایت، با تدبیر مرحوم آیتالله تهامی انجام نشد.
پس از این بخش، فضای نمایش دوباره گستردهتر میشود. پخش اعلامیهها، صدای «اللهاکبر» و حضور مردم در خیابانها، روزهای اوجگیری مبارزات را بازسازی میکند.
تظاهرات مردم روی صحنه شکل میگیرد و در ادامه، شهادت شماری از مبارزان در مسیر انقلاب به تصویر درمیآید. روایت قدمبهقدم به روزهای پایانی حکومت پهلوی نزدیک میشود.
شاه از کشور میرود و در ادامه، ورود امام خمینی(ره) به ایران به تصویر کشیده میشود. شادی مردم پس از پیروزی انقلاب، فضای صحنه را از روزهای مبارزه به لحظهای از پیروزی و امید تغییر میدهد.
اما روایت در همینجا متوقف نمیشود. چندی بعد، سینمایش سرو به یکی از وقایع مهم سالهای نخست پس از انقلاب، یعنی حمله نظامی آمریکا به طبس، میرسد.
هواپیماهای آمریکایی در قاب تصاویر ظاهر میشوند و پس از آن، طوفان شن در صحرای طبس و شکست عملیات نیروهای آمریکای به نام عملیات پنجه عقاب روایت میشود. در ادامه نیز بخشی از سخنان رهبر شهید انقلاب درباره این واقعه پخش میشود.
از طبس، روایت به جنگ تحمیلی عراق علیه ایران میرسد؛ جنگی که آغاز آن فصل دیگری از تاریخ معاصر ایران را رقم زد.
با آغاز جنگ تحمیلی، جوانان و نوجوانان راهی جبهه میشوند. در این میان، «سینمایش سرو» روایت خود را به مدرسه ابوذر بیرجند میبرد؛ جایی که دانشآموزان آن به ندای امام خمینی(ره) لبیک گفتند و عازم جبهه شدند.
تصویر مدرسه و اعزام نوجوانان، پیوند زندگی روزمره و میدان جنگ را در روایت شکل میدهد؛ نسلی که از فضای کلاس و مدرسه به جبهه رفت و بخشی از تاریخ دفاع مقدس را رقم زد.
پس از آن، صحنههای جنگ و حضور رزمندگان در جبههها شکل میگیرد و روایت وارد فضای شهادت و فداکاری میشود.
در میانه این روایت، صدای حاج قاسم سلیمانی شنیده میشود؛ سخنانی درباره شهید مهدی باکری که تصویری از جایگاه او در نگاه فرماندهان دفاع مقدس ارائه میکند: « مهدی فرد عادی نبود، این فرمانده شما در صحنه جنگ بود، وقتی شهید شد، درون گودال بود در نوک، فرماندهی درجنگ. امامت بود نه هدایت. او «برو» نبود ، بلکه «بیا» بود. فرق است بین این دو کلمه بیا و برو. آنها در نوک بودند، فریادشان بود بیا نه اینکه برو. آنکه می گوید بیا، او امامت می2کند.»
پس از این صدا، لحظه شهادت مهدی باکری به تصویر درمیآید و روایت با حضور مادری بر بالای تابوت فرزندش ادامه مییابد؛ تصویری که روایت جنگ را از میدان نبرد به خانه و خانواده شهدا میکشاند.
در ادامه، بخشی از فیلم «شیار ۱۴۳» پخش میشود و تصویر سینمایی انتظار و داغ مادر شهید، با روایت صحنه پیوند میخورد.
«سینمایش سرو» پس از روایت دفاع مقدس، تاریخ را متوقف نمیکند و به برخی رخدادهای سالهای اخیر میرسد.
شهادت آیتالله سیدابراهیم رئیسی و بخشهایی از سخنان او درباره خدمت به مردم در ادامه نمایش قرار میگیرد؛ اما روایت بار دیگر به فضای جنگ بازمیگردد.
بمباران مدرسه شجره طیبه و شهادت دانشآموزان، یکی دیگر از صحنههای تلخ نمایش است؛ روایتی از کودکانی مظلوم که جنگ را در کلاس درس تجربه کردند.
در ادامه، شهادت رهبر شهید انقلاب در جنگ رمضان به تصویر کشیده میشود. تابوت شهید بر دوش سربازان وطن حمل میشود و نواختن گروه موزیک ارتش جمهوری اسلامی ایران، فضای صحنه را به لحظهای سنگین و سوگوارانه تبدیل میکند.
اما نمایش در این نقطه متوقف نمیماند. تصاویر پاسخ موشکی ایران به حمله دشمن آمریکایی، مسیر روایت را از سوگ به واکنش و ایستادگی تغییر میدهد.
در واپسین بخش، صدای حسین طاهری با نماهنگ «بسمالله» فضای سالن را تغییر میدهد. موسیقی حماسی، حضور مردم در خیابان و کودکانی که پرچمهای سهرنگ جمهوری اسلامی ایران را در دست دارند و حرکت پرچمها، پایان متفاوتی برای این روایت رقم میزند.
پس از صحنههایی که مخاطب را از مبارزه و انقلاب به جنگ، شهادت و سوگ برده است، اکنون کودکان و مردم در صحنه ایستادهاند و پرچمها را محکم در دست گرفتهاند.
در آخرین قاب، درخت «سرو» روی صحنه نمایان میشود؛ درختی که با وزش باد به حرکت درمیآید اما همچنان استوار میماند.
این تصویر، پایان نمایش را به نام آن پیوند میزند؛ سروی که در برابر باد خم میشود اما نمیشکند و پرچمی که در دست مردم همچنان برافراشته میماند.
سینمایش سرو در حدود ۹۰ دقیقه، مخاطب را از بازی کودکانه در یک سرزمین سرسبز به سالهای مبارزه با رژیم پهلوی، پیروزی انقلاب، واقعه شکست امریکا در صحرای طبس، دفاع مقدس و برخی رخدادهای سالهای اخیر میبرد؛ مسیری که در آن نمایش زنده، تصویر، صداهای تاریخی، موسیقی و جلوههای بصری در کنار هم قرار گرفتهاند.
در این میان، روایتهای ملی با بخشهایی از تاریخ خراسان جنوبی ز خاطره مبارزات رهبر شهید در بیرجند و بازداشت او تا روایت دانشآموزان مدرسه ابوذر و شهادت دانشآموزان مدرسه شجره طیبه گره میخورند.
این نمایش میدانی هر شب از ساعت ۱۸ تا هفتم مهر در نمایشگاه اجلاسیه ۲۴۰۰ شهید استان و هفته دفاع مقدس اجرا میشود.