به گزارش ایرنا ، مرز خراسان جنوبی با ۳۳۱ کیلومتر امتداد در مجاورت افغانستان، یکی از ظرفیت‌های مهم اقتصادی شرق کشور به شمار می‌رود و امکان توسعه مبادلات تجاری، دسترسی به بازار افغانستان و تقویت جایگاه استان در مسیرهای ترانزیتی شرق کشور را فراهم کرده است.

این موقعیت، امکان دسترسی زمینی به بازار افغانستان و اتصال خراسان جنوبی به بخشی از مسیرهای تجاری و ترانزیتی شرق کشور را فراهم کرده است. در سال‌های گذشته، بخش قابل توجهی از مبادلات رسمی استان با افغانستان از طریق مرز ماهیرود در شهرستان سربیشه انجام شده، مرزی که در گذر زمان از یک گذرگاه برای عبور کالا به مجموعه‌ای از فعالیت‌های تجاری، حمل‌ونقلی، گمرکی و خدماتی تبدیل شده است.

در دولت چهاردهم نیز توسعه تجارت مرزی استان در کنار پیگیری زیرساخت‌های حمل‌ونقلی، فعال‌سازی بازارچه‌های مرزی، ساماندهی تجارت مرزنشینان و کاهش زمان برخی فرآیندهای اداری و استانداردی دنبال شده است.

آمارهای اعلام‌شده از سوی مسئولان نشان می‌دهد در دو سال فعالیت دولت چهاردهم، بیش از ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تن کالا در بخش‌های صادرات، واردات و ترانزیت از گمرکات خراسان جنوبی مبادله یا عبور کرده است.

در همین حال، تردد روزانه بیش از هزار دستگاه کامیون صادراتی در مرز ماهیرود، ضرورت توسعه زیرساخت‌های این گذرگاه و مسیرهای منتهی به آن را بیش از گذشته مطرح کرده است.

ماهیرود؛ کانون اصلی تجارت مرزی خراسان جنوبی

مرز ماهیرود در شهرستان سربیشه، مهم‌ترین گذرگاه تجاری خراسان جنوبی با افغانستان است و بخش قابل توجهی از صادرات و ترانزیت استان از این مسیر انجام می‌شود.

استاندار خراسان جنوبی چندی پیش با تبیین وضعیت فعالیت این مرز گفت: روزانه بیش از یک‌هزار دستگاه کامیون حامل بار صادراتی از مرز ماهیرود به سمت افغانستان تردد می‌کنند و همزمان بین ۲۵۰ تا ۲۸۰ کامیون نیز از این مرز وارد کشور می‌شوند.

تصویر خبر

سیدمحمدرضا هاشمی با اشاره به استمرار فعالیت مرز ماهیرود اظهار کرد: این مرز حتی در شرایط حساس اخیر کشور فعال بوده و خودروها به راحتی در حال تردد هستند و صادرات و واردات در کمال آرامش و با امنیت کامل انجام می‌شود.

این حجم از تردد ناوگان، اهمیت ماهیرود را در شبکه تجارت خارجی استان نشان می‌دهد. فعالیت هر کامیون در مرز تنها به عبور یک محموله محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از خدمات حمل‌ونقل، بارگیری، تشریفات گمرکی، سوخت‌رسانی، تعمیرات، بیمه و خدمات مورد نیاز رانندگان را نیز درگیر می‌کند.

با این حال، افزایش حجم تجارت نیازمند توسعه متناسب زیرساخت‌هاست، از ظرفیت پایانه و راه‌های دسترسی گرفته تا خدمات گمرکی، انبارداری، پارکینگ، خدمات رفاهی و امکانات مورد نیاز رانندگان.

استاندار خراسان جنوبی همچنین بر کاهش زمان ماندگاری کامیون‌ها در مرز و روان‌سازی فرآیند نوبت‌دهی تاکید کرده و توسعه خدمات پشتیبان و رفاهی برای رانندگان را از نیازهای این منطقه دانسته است.

به گفته هاشمی، استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای راه‌اندازی سامانه نوبت‌دهی اینترنتی نیز در دستور کار قرار دارد اقدامی که هدف آن کاهش توقف کامیون‌ها و تسهیل فرآیندهای مربوط به تردد ناوگان عنوان شده است.

ثبت بیش از ۶.۷ میلیون تن مبادله کالا در گمرکات استان

در کنار تردد ناوگان، آمار گمرکی تصویر گسترده‌تری از جایگاه خراسان جنوبی در تجارت خارجی ارائه می‌کند.

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی هم در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا درباره عملکرد دو ساله گمرکات استان در دولت چهاردهم اظهار کرد: در دو سال فعالیت اخیر، مجموع مبادلات ثبت‌شده در گمرکات استان در بخش‌های صادرات، واردات و ترانزیت به بیش از ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تن رسیده است.

تصویر خبر

محمد کوه‌گرد افزود: در این مدت چهار میلیون و ۶۰۰ هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار از گمرکات خراسان جنوبی صادر شده است.

وی بیان کرد: همچنین در این مدت ۲۲ هزار تن کالا به ارزش ۴۱ میلیون دلار واردات از طریق گمرکات استان انجام شده است.

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی ادامه داد: در بخش ترانزیت مبدا نیز ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن کالا به ارزش سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار در قالب ترانزیت از گمرکات استان عبور کرده که برای این میزان، ۸۷ هزار و ۹۱۰ محموله ثبت شده است.

وی عنوان کرد: در بخش ترانزیت مقصد نیز ۱۰۷ هزار تن کالا به ارزش ۱۲۰ میلیون دلار در قالب چهار هزار و ۲۷۰ محموله از گمرکات خراسان جنوبی عبور کرده است.

کوه‌گرد با اشاره به عملکرد صادرات مرزی استان در این مدت یادآور شد: یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۹۳۴ میلیون دلار نیز در قالب صادرات مرزی از گمرکات خراسان جنوبی صادر شده است.

وی عنوان کرد: بر اساس این آمار، مجموع ارزش کالاهای صادراتی، وارداتی و ترانزیتی ثبت‌شده در این بخش‌ها در دو سال دولت چهاردهم، بیش از پنج میلیارد و ۵۹۵ میلیون دلار بوده است.

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی با بیان اینکه مرز ماهیرود یکی از محورهای مهم تجارت خارجی استان است، گفت: بخش قابل توجهی از فعالیت‌های تجاری و ترانزیتی خراسان جنوبی از طریق این مرز انجام می‌شود و استمرار فعالیت آن نقش مهمی در توسعه مبادلات تجاری با کشورهای منطقه دارد.

افغانستان، پاکستان و عراق؛ بخشی از بازارهای صادراتی استان

وی درباره مقاصد صادراتی کالاهای خروجی از گمرکات خراسان جنوبی نیز افزود: افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیه و روسیه از جمله مقاصد صادراتی کالاهای خروجی از گمرکات استان هستند.

وی تصریح کرد: در بخش واردات نیز کالاهایی از کشورهای مختلف وارد خراسان جنوبی شده است.

کوه‌گرد تاکید کرد: توسعه زیرساخت‌های مرزی، تسهیل فرآیندهای گمرکی و تقویت ظرفیت‌های ترانزیتی می‌تواند زمینه افزایش مبادلات تجاری و استفاده بیشتر از ظرفیت مرزهای استان را فراهم کند.

آمارهای کوتاه‌مدت نیز روند تجارت خارجی استان را در سال جاری نشان می‌دهد.

تصویر خبر

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی اظهار کرد: در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، یک میلیون و ۱۷۵ هزار و ۸۱۵ تن کالا به ارزش ۱۹۰ میلیون و ۹۷ هزار و ۴۵۷ دلار از گمرکات استان صادر شده است.

وی افزود: وزن کالاهای صادراتی در این مدت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵۵ درصد و ارزش صادرات نیز هفت درصد افزایش داشته است.

بر اساس ارقام اعلام‌شده از سوی مدیرکل گمرکات استان، حجم صادرات در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۷۵۹ هزار تن و ارزش آن حدود ۱۷۸ میلیون دلار بوده است. بنابراین، در مقایسه دو دوره پنج‌ماهه، بیش از ۴۱۶ هزار تن به حجم صادرات افزوده شده و ارزش صادرات نیز حدود ۱۲ میلیون دلار افزایش یافته است.

کوه‌گرد ادامه داد: شمش آهن، سیمان، مرکبات، صیفی‌جات، هیدروکربن و انواع حلال، انواع ورق، تایر سواری، مصنوعات پلاستیکی و قیر از مهم‌ترین کالاهای صادراتی در پنج ماه نخست امسال بوده‌اند.

وی بیان کرد: عراق، پاکستان، افغانستان، ترکیه و ترکمنستان نیز از جمله بازارهای مقصد کالاهای صادراتی استان در این مدت بوده‌اند.

این ارقام نشان می‌دهد رشد صادرات در این دوره بیشتر از نظر وزنی رخ داده است، به این معنا که وزن کالاهای صادرشده ۵۵ درصد افزایش یافته در حالی که ارزش صادرات حدود هفت درصد بیشتر شده است.

این تفاوت می‌تواند بیانگر تغییر در ترکیب کالاهای صادراتی و افزایش سهم کالاهای با ارزش واحد پایین‌تر باشد، هرچند برای تعیین دقیق علت این اختلاف، بررسی ترکیب کالاها و ارزش واحد هر گروه کالایی ضروری است.

افزایش واردات؛ از برنج و کنجد تا تجهیزات معدنی و انرژی

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی درباره وضعیت واردات در پنج ماه نخست سال جاری بیان کرد: در این مدت ۱۰ هزار و ۶۲۴ تن کالا به ارزش ۱۹ میلیون و ۱۹۷ هزار و ۲۵۷ دلار از طریق گمرکات استان وارد کشور شده است.

وی افزود: واردات استان در این مدت از نظر وزن ۱۹۲ درصد و از نظر ارزش ۲۴۳ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است.

کوه‌گرد ادامه داد: برنج، کنجد، صفحه و دستگاه مبدل برق خورشیدی، دستگاه‌های مرتبط با استخراج معدن، حبوبات و دانه اسپند از جمله کالاهای وارداتی بوده‌اند و پاکستان، افغانستان، چین، عمان و امارات متحده عربی از مهم‌ترین مبادی ورود این کالاها به شمار می‌روند.

افزایش واردات در کنار رشد صادرات، نشان‌دهنده افزایش جریان ورود و خروج کالا از مبادی رسمی استان در این دوره است. ترکیب کالاهای وارداتی نیز نشان می‌دهد بخشی از واردات شامل کالاهای مصرفی و بخشی شامل تجهیزات و ماشین‌آلات مورد استفاده در بخش‌هایی مانند معدن و انرژی بوده است.

ماهیرود ـ فراه؛ تکمیل یک مسیر ارتباطی ۱۱۷ کیلومتری

افزایش حجم مبادلات تجاری در شرایطی دنبال شده که توسعه زیرساخت‌های ارتباطی مرز نیز در دستور کار قرار گرفته است. در این میان، محور ماهیرود ـ فراه افغانستان یکی از طرح‌های مهم زیرساختی خراسان جنوبی محسوب می‌شود.

تصویر خبر

این محور به طول ۱۱۷ کیلومتر، پایانه مرزی ماهیرود در شهرستان سربیشه را به شهر فراه افغانستان متصل می‌کند، مسیری که اجرای آن در سال‌های گذشته ( ۱۷ سال) با وقفه‌هایی مواجه بوده و تکمیل آن از مطالبات فعالان اقتصادی و حمل‌ونقل استان عنوان شده است.

استاندار خراسان جنوبی درباره آخرین وضعیت این طرح اظهار کرد: عملیات اجرایی محور ماهیرود ـ فراه پس از سال‌ها توقف دوباره فعال شده و تاکنون بیش از ۶۰ کیلومتر از این مسیر آسفالت شده است.

هاشمی با بیان اینکه این مسیر از طرح‌های مهم ارتباطی و اقتصادی استان است، افزود: تکمیل محور ماهیرود ـ فراه می‌تواند در تسهیل رفت‌وآمد، کاهش مشکلات حمل‌ونقل و تقویت مبادلات تجاری میان خراسان جنوبی و افغانستان مؤثر باشد.

وی همچنین بر پیگیری تکمیل بخش باقی‌مانده این مسیر تاکید و ابراز امیدواری کرده است عملیات اجرایی آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن و قبل از پایان سال جاری به سرانجام برسد.

اهمیت این محور با توجه به حجم تردد در مرز ماهیرود بیشتر مشخص می‌شود. بر اساس اظهارات استاندار، روزانه بیش از یک‌هزار دستگاه کامیون حامل کالاهای صادراتی از این مرز به سمت افغانستان تردد دارند و همزمان ۲۵۰ تا ۲۸۰ کامیون نیز وارد کشور می‌شوند.

بنابراین، بهبود مسیر ارتباطی منتهی به مرز می‌تواند در صورت بهره‌برداری و فراهم بودن سایر زیرساخت‌ها، بر زمان سفر، هزینه حمل‌ونقل و روند جابه‌جایی کالا اثرگذار باشد.

از این منظر، محور ماهیرود ـ فراه را نمی‌توان صرفا یک پروژه راه‌سازی دانست، این مسیر بخشی از زنجیره‌ای است که از تولید و تجمیع کالا آغاز می‌شود و از گمرک و پایانه مرزی، حمل‌ونقل جاده‌ای و بازار مقصد در افغانستان عبور می‌کند.

استاندار خراسان جنوبی همچنین در تشریح اقدامات انجام‌شده برای تقویت تعاملات مرزی از برگزاری نشست‌های متعدد با مسئولان ولایت فراه در دو سال گذشته خبر داده و گفته است این نشست‌ها با هدف تقویت روابط اقتصادی، تسهیل تجارت و پیگیری مسائل مرتبط با مرز انجام شده است.

چهار بازارچه مرزی و تلاش برای فعال‌سازی تجارت مرزنشینان

در کنار صادرات، ترانزیت و توسعه مسیرهای ارتباطی، تجارت مرزنشینان نیز یکی دیگر از محورهای مورد توجه در خراسان جنوبی بوده است.

این استان چهار شهرستان مرزی سربیشه، نهبندان، درمیان و زیرکوه و چهار بازارچه مرزی ماهیرود، دوکوهانه، گلورده و یزدان را در اختیار دارد.

در چارچوب قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، امکان استفاده مرزنشینان از ظرفیت تجارت رسمی و قانونی در این مناطق دنبال شده است. هدف از اجرای این سازوکار، ایجاد مسیر مشخص برای فعالیت اقتصادی مرزنشینان اظهارات مسئولان اقتصادی استان، برای خراسان جنوبی از محل سهمیه تجارت مرزی کشور منابع ارزی اختصاص یافته و امکان واردات کالاهای مشخص، ثبت رسمی مبادلات و افزایش نظارت بر فرآیند تجارت عنوان شده است.

تصویر خبر

بر اساس اظهارات مسئولان اقتصادی استان، برای خراسان جنوبی از محل سهمیه تجارت مرزی کشور منابع ارزی اختصاص یافته و امکان واردات کالاهای مشخص‌شده در چارچوب این طرح برای مرزنشینان فراهم شده و سهمیه اختصاص‌یافته به استان ۹۰ میلیون دلار اعلام شده است.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی با تشریح روند اجرای این طرح اظهار کرده است که خراسان جنوبی پس از پیگیری‌های انجام‌شده به جمع استان‌های مشمول تجارت مرزی و کولبری قانونی پیوست و برای اجرای این طرح سهمیه ارزی به استان اختصاص یافت.

سیدعلی قریشی با اشاره به ظرفیت چهار بازارچه مرزی استان گفته است فعال شدن این ظرفیت می‌تواند علاوه بر ساماندهی مبادلات، زمینه استفاده بیشتر مرزنشینان از فرصت‌های اقتصادی موجود در نوار مرزی را فراهم کند.

بر اساس سازوکار پیش‌بینی‌شده، اجرای تجارت مرزی نیازمند فراهم بودن زیرساخت، استقرار گمرک و امکان انجام تشریفات قانونی است و واردات نیز باید از مسیرهای رسمی و تحت نظارت دستگاه‌های مربوط انجام شود.

در کنار ماهیرود، بازارچه‌های یزدان در شهرستان زیرکوه، دوکوهانه در نهبندان و گلورده در درمیان نیز در برنامه فعال‌سازی ظرفیت‌های تجارت مرزی استان قرار گرفته‌اند.

یزدان به‌ویژه در زمینه فعالیت‌های خرده‌فروشی و تجارت مرزی مورد توجه قرار گرفته و استفاده از ظرفیت دوکوهانه و گلورده نیز متناسب با زیرساخت‌های موجود و چارچوب‌های قانونی دنبال می‌شود.

استاندار خراسان جنوبی نیز توسعه تجارت مرزی را از محورهای مورد پیگیری مدیریت استان دانسته و بر استفاده از ظرفیت تمامی گذرگاه‌های مرزی تاکید کرده است.

هاشمی همچنین با اشاره به ظرفیت اقتصادی مرز، پیگیری برای فعال‌تر شدن بازارچه‌ها و افزایش ساعات فعالیت گذرگاه‌های ماهیرود و یزدان را در راستای توسعه مبادلات استان عنوان کرده است.

از تجارت مرزی تا درآمد مرزنشینان

یکی از اهداف اجرای سازوکار تجارت مرزی، انتقال بخشی از منافع فعالیت‌های اقتصادی مرز به ساکنان مناطق مرزی است، موضوعی که برای استانی مانند خراسان جنوبی، با توجه به پراکندگی جمعیت و فاصله برخی مناطق مرزی از مراکز اصلی اقتصادی، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در این چارچوب، ایجاد مسیر رسمی برای مشارکت مرزنشینان در تجارت می‌تواند زمینه ارتباط مستقیم‌تر خانوارهای این مناطق با فعالیت‌های اقتصادی مرز را فراهم کند البته میزان تحقق این هدف به نحوه اجرای طرح، میزان مشارکت مرزنشینان، استمرار فعالیت بازارچه‌ها و چگونگی توزیع منافع آن بستگی دارد.

هاشمی در اظهارات اخیر خود از ایجاد حدود هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان منابع از محل کولبری در سال گذشته خبر داده و اعلام کرده است که بخشی از این منابع به حساب افراد واریز شده است.

این رقم در صورت تطبیق با آمارهای رسمی اجرای طرح، می‌تواند یکی از شاخص‌های سنجش میزان انتقال منافع تجارت مرزی به خانوارهای مناطق مرزی باشد. با این حال، برای ارزیابی دقیق اثر اقتصادی آن، میزان اشتغال ایجادشده، تعداد بهره‌مندان، متوسط دریافتی خانوارها و سهم واقعی این منابع از درآمد خانوارهای مرزنشین نیز باید بررسی شود.

کاهش زمان ارزیابی کالا؛ حلقه دیگری از تسهیل تجارت

توسعه تجارت مرزی تنها به افزایش تعداد کامیون‌ها، حجم صادرات یا ارزش مبادلات محدود نمی‌شود، سرعت انجام تشریفات اداری و ارزیابی کالا نیز از عوامل مؤثر بر زمان توقف و هزینه تجارت است.

تصویر خبر

مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی، از اصلاح و هوشمندسازی فرآیندهای ارزیابی کالا در استان خبر داد و گفت: متوسط زمان صدور گواهی ارزیابی انطباق کالاهای صادراتی از ۲.۵ روز به کمتر از یک روز کاهش یافته است.

مصطفی بذری افزود: زمان صدور گواهی ارزیابی انطباق کالاهای وارداتی نیز از هفت روز به دو روز رسیده است.

به گفته وی، این اقدامات با هدف کاهش زمان توقف کالا در گمرکات و مرزهای رسمی استان و تسهیل فعالیت فعالان اقتصادی انجام شده است.

وی همچنین با اشاره به نقش استاندارد در توسعه صادرات عنوان کرد: تسهیل شرایط اخذ پروانه کاربرد علامت استاندارد برای محصولات مزیت‌دار استان از جمله زعفران نیز در دستور کار قرار دارد تا زمینه حضور کیفی‌تر محصولات خراسان جنوبی در بازارهای هدف فراهم شود.

کاهش زمان انجام فرآیندهای استانداردی، در کنار تسهیل امور گمرکی و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، می‌تواند بخشی از هزینه و زمان تجارت را کاهش دهد؛ موضوعی که با توجه به حجم تردد ناوگان در ماهیرود اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چگونه تجارت مرزی به اقتصاد داخل استان منتقل شود؟

آمارهای اعلام‌شده از سوی مسئولان نشان می‌دهد خراسان جنوبی در دو سال گذشته جریان قابل توجهی از صادرات، واردات و ترانزیت را تجربه کرده است، بیش از ۶.۷ میلیون تن مبادله و عبور کالا، بیش از پنج میلیارد و ۵۹۵ میلیون دلار ارزش مبادلات اعلام‌شده و تردد روزانه بیش از هزار کامیون صادراتی از ماهیرود، ابعاد این جریان را نشان می‌دهد.

با این حال، حجم تجارت به تنهایی نمی‌تواند معادل میزان اثرگذاری آن بر اقتصاد محلی تلقی شود.

یکی از مسائل مهم پیش روی استان این است که چه میزان از ارزش ایجادشده در زنجیره تجارت مرزی در داخل خراسان جنوبی باقی می‌ماند، توسعه شرکت‌های حمل‌ونقل و لجستیک، انبارداری، خدمات فنی و تعمیراتی، صنایع بسته‌بندی، شرکت‌های تجاری و تولید محصولات صادرات‌محور می‌تواند سهم استان از ارزش افزوده تجارت را افزایش دهد.

به همین دلیل، توسعه مرز ماهیرود و سایر گذرگاه‌های استان تنها به افزایش ظرفیت عبور کالا محدود نمی‌شود و تکمیل زنجیره خدمات پیرامون مرز نیز اهمیت دارد.

در بخش تولید نیز افزایش صادرات زمانی اثر بیشتری بر اقتصاد استان خواهد داشت که سهم کالاهای تولیدشده در داخل خراسان جنوبی افزایش پیدا کند و ارتباط میان واحدهای تولیدی استان و بازارهای افغانستان و سایر کشورهای هدف تقویت شود.

زیرساخت؛ شرط تداوم رشد تجارت

تجربه دو سال گذشته نشان می‌دهد توسعه تجارت خارجی و توسعه زیرساخت‌های مرزی باید همزمان پیش برود. افزایش تردد ناوگان در ماهیرود، رشد صادرات و واردات، توسعه تجارت مرزنشینان و افزایش فعالیت بازارچه‌ها، نیاز به پایانه‌های مجهزتر، راه‌های دسترسی مناسب‌تر، ظرفیت گمرکی بیشتر، خدمات رفاهی، پارکینگ، انبار و امکانات لجستیکی را افزایش می‌دهد.

در این میان، تکمیل محور ماهیرود ـ فراه می‌تواند یکی از حلقه‌های ارتباطی این زنجیره را تقویت کند، اما بهره‌گیری کامل از ظرفیت آن به هماهنگی میان زیرساخت جاده‌ای، پایانه مرزی، گمرک، خدمات حمل‌ونقل و شرایط تجارت در طرف افغانستان وابسته است.

از سوی دیگر، کاهش زمان فرآیندهای استانداردی و ایجاد سامانه‌های نوبت‌دهی نیز در صورت اجرای کامل می‌تواند به کاهش توقف ناوگان و روان‌تر شدن جریان تجارت کمک کند.

کارنامه دو سال گذشته خراسان جنوبی در حوزه مرز را می‌توان در چند محور دنبال کرد، استمرار صادرات و ترانزیت در ماهیرود، افزایش تردد ناوگان، پیگیری تکمیل محور ماهیرود ـ فراه، فعال‌سازی ظرفیت بازارچه‌های مرزی، اجرای سازوکار تجارت مرزنشینان و کاهش زمان برخی فرآیندهای استانداردی.

آمارهای گمرکی نیز از استمرار جریان قابل توجه کالا در مبادی رسمی استان حکایت دارد به‌گونه‌ای که در دو سال دولت چهاردهم بیش از ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تن کالا در بخش‌های صادرات، واردات و ترانزیت ثبت شده و ارزش این مبادلات بیش از پنج میلیارد و ۵۹۵ میلیون دلار اعلام شده است.

در عین حال، رشد حجم تجارت به معنای پایان مسیر نیست، مرحله بعدی برای خراسان جنوبی افزایش ظرفیت زیرساخت‌ها و تلاش برای تبدیل بخشی از جریان تجارت به ارزش افزوده لجستیکی، بازارچه‌ها و زیرساخت‌های گمرکی متناسب با رشد مبادلات پیش برود و همزمان سهم تولیدات استان در صادرات افزایش یابد، ظرفیت، اشتغال و درآمد پایدار در داخل استان است.

اگر توسعه پایانه‌ها، راه‌های دسترسی، خدمات لجستیکی، بازارچه‌ها و زیرساخت‌های گمرکی متناسب با رشد مبادلات پیش برود و همزمان سهم تولیدات استان در صادرات افزایش یابد، ظرفیت مرز می‌تواند فراتر از عبور کالا به یکی از پایه‌های توسعه اقتصادی شهرستان‌های مرزی تبدیل شود.

در چنین شرایطی، ماهیرود و دیگر گذرگاه‌های خراسان جنوبی صرفا محل ورود و خروج کالا نخواهند بود بلکه می‌توانند در قالب یک زنجیره به‌هم‌پیوسته از تولید، تجارت، حمل‌ونقل، خدمات و بازارهای منطقه‌ای، نقش پررنگ‌تری در اقتصاد استان ایفا کنند.

به گزارش ایرنا، خراسان جنوبی که در شرق ایران و در مرز مشترک با کشور افغانستان قرار دارد، همواره یکی از نقاط کلیدی در تجارت و مراودات اقتصادی ایران با همسایگان است.

فعال‌ترین مرز استان در سال‌های اخیر مرز ماهیرود شهرستان سربیشه بوده که سومین معبر رسمی ایران با افغانستان در کنار مرز دوغارون خراسان رضوی و مرز میلک سیستان و بلوچستان است.

گذرگاه مرزی ماهیرود بین ایران و افغانستان، در ۲۰ کیلومتری روستای ماهیرود شهرستان سربیشه واقع است و با بیرجند ۱۹۰ کیلومتر و با شهر فراه افغانستان ۱۲۰ کیلومتر فاصله دارد.

ماهیرود در خردادماه ۱۳۸۶ به‌عنوان مرز رسمی شناخته شد و نام این پایانه مرزی که در ابتدا میل ۷۸ بود در سال ۱۳۸۹ به پایانه مرزی ماهیرود تغییر نام پیدا کرد و اکنون یکی از مرزهای فعال شرق کشور و ایران محسوب می‌شود.