به گزارش ایرنا ، سالها نام آلبلاغ برای مردم اسفراین با یک مطالبه همراه بود؛ مطالبه اقتصادی برای فرآوری ذخیره های معدنی و اکنون این مطالبه در حال تحقق است، بر اساس اعلام مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسانشمالی، عملیات اجرایی واحد فرآوری روی آلبلاغ مهرماه امسال آغاز میشود؛ واحدی با ظرفیت فرآوری سالانه ۱۰ هزار تن که برای اجرای آن بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری در قالب طرح ساریگل از سوی شرکت فولاد مبارکه انجام خواهد شد.
اهمیت این اتفاق فقط در احداث یک واحد صنعتی خلاصه نمیشود؛ بلکه میتوان آن را بخشی از تغییر رویکرد دولت در قبال معدن آلبلاغ دانست؛ رویکردی که از تعیین تکلیف، ساماندهی و صیانت از ذخیره معدنی عبور کرده و اکنون به سمت ایجاد زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی حرکت میکند.
۴۰ هزار میلیارد ریال برای فرآوری
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت خراسانشمالی با تاکید بر ضرورت شکلگیری زنجیره کامل معدن اظهار کرد: هدف از فعالسازی آلبلاغ صرفا استخراج ذخیره معدنی نیست، بلکه باید زنجیرهای از استخراج تا فرآوری و تولید محصول شکل گیرد تا منافع اقتصادی آن در منطقه ماندگار شود.
احداث واحد فرآوری با ظرفیت سالانه ۱۰ هزار تن در صورت بهرهبرداری و تداوم تولید میتواند نخستین حلقه جدی این زنجیره در معدن آلبلاغ باشد مهدی کرامتی اظهار کرد: این رویکرد از منظر اقتصادی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا ارزش یک معدن به میزان ذخیره زیرزمینی آن محدود نمیشود و بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی در مراحل فرآوری، تولید محصول، خدمات فنی و مهندسی، حمل و نقل، تامین تجهیزات و فعالیت های پشتیبان ایجاد میشود.
وی افزود: احداث واحد فرآوری با ظرفیت سالانه ۱۰ هزار تن در صورت بهرهبرداری و تداوم تولید میتواند نخستین حلقه جدی این زنجیره در معدن آلبلاغ باشد. ورود بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال سرمایه نیز ظرفیت ایجاد تقاضا برای نیروی انسانی، پیمانکاری، حملونقل، تجهیزات و خدمات محلی را فراهم میکند.
میزان اثرگذاری این سرمایهگذاری بر اقتصاد منطقه به شاخصهایی همچون سهم نیروهای بومی، میزان خرید از داخل استان، استفاده از پیمانکاران محلی، توسعه صنایع پاییندستی و استمرار فعالیت واحد فرآوری وابسته خواهد بود.
از این منظر، عملکرد دولت در آلبلاغ را میتوان در چند مرحله ارزیابی کرد؛ نخست پیگیری برای خروج معدن از وضعیت بلاتکلیفی، سپس ساماندهی بهرهبرداری و مقابله با برداشتهای غیرمجاز و در ادامه فراهم کردن زمینه ورود سرمایه و ایجاد ظرفیت فرآوری.
کرامتی، حمایت و پیگیری وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقدامات ایمیدرو و پیگیری مدیریت استان را در روند تعیین تکلیف آلبلاغ موثر دانست و گفت: تعیین تکلیف این معدن نتیجه یک اقدام مقطعی نبوده و هماهنگی دستگاههای ملی و استانی برای حل مسائل قانونی، فنی و اجرایی را به همراه داشته است.
همراهی دستگاه قضایی برای مقابله با برداشتهای غیرمجاز و صیانت از حقوق عمومی نیز بخش دیگری از این فرآیند بوده است؛ موضوعی که با توجه به سابقه برداشتهای غیررسمی از آلبلاغ، اهمیت ویژهای دارد.
اکنون با ورود طرح به مرحله اجرایی، مسئله اصلی دیگر تنها تعیین تکلیف معدن نیست، بلکه کیفیت اجرا، سرعت احداث واحد فرآوری و میزان تبدیل سرمایهگذاری به تولید و اشتغال پایدار است.
استاندار: آلبلاغ پیشران اقتصاد منطقه
استاندار خراسانشمالی، نیز پیش از این بر ضرورت تبدیل آلبلاغ به موتور محرک اشتغال و توسعه اسفراین تاکید کرده است.
بهمن نوری ، راهبرد استان را جلوگیری از خامفروشی، ایجاد صنایع فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش اعلام کرده و خواستار آن شده است که آثار اقتصادی این طرح در اقتصاد استان و شهرستانهای اسفراین، بام و صفیآباد ماندگار شود.
این رویکرد نشان میدهد که مدیریت استان تلاش دارد آلبلاغ را صرفا به عنوان یک پروژه معدنی نبیند، بلکه آن را در پیوند با اشتغال، سرمایهگذاری، صنایع معدنی ، خدمات و توسعه منطقهای دنبال کند.
تاکید بر استفاده از نیروهای بومی و کسب و کارهای مرتبط نیز از همین منظر اهمیت دارد. اگر سرمایه گذاری انجامشده به ساخت یک واحد فرآوری محدود بماند، بخشی از ظرفیت اقتصادی طرح بلااستفاده خواهد ماند؛ اما در صورت شکلگیری زنجیرهای از خدمات، پیمانکاری، تامین کالا و صنایع پاییندستی، آثار آن میتواند به بخشهای بیشتری از اقتصاد منطقه منتقل شود.
سهم مردم؛ معیار سنجش موفقیت طرح
مهمترین آزمون مرحله جدید آلبلاغ، اکنون نحوه توزیع منافع اقتصادی آن در منطقه است. اشتغال نیروهای بومی، استفاده از ظرفیت شرکتهای خدماتی و پیمانکاری استان، خرید کالا و خدمات از داخل منطقه، توسعه زیرساختها و شکلگیری صنایع پاییندستی، از جمله شاخصهایی است که میتواند میزان اثرگذاری واقعی این طرح را مشخص کند.
مهمترین آزمون مرحله جدید آلبلاغ، اکنون نحوه توزیع منافع اقتصادی آن در منطقه است از این منظر، ورود سرمایهگذار بزرگ به آلبلاغ یک دستاورد مهم برای عبور از مرحله بلاتکلیفی محسوب میشود، اما پایان کار نیست. مرحله مهمتر، تبدیل این سرمایهگذاری به تولید مستمر و سپس گسترش زنجیره ارزش است.
خراسانشمالی از ذخایر معدنی متنوعی برخوردار است، اما یکی از چالشهای بخش معدن استان، فاصله میان وجود ذخیره معدنی و ایجاد ارزش اقتصادی پایدار بوده است. آلبلاغ میتواند در صورت اجرای کامل برنامه فرآوری، نمونهای از تغییر این معادله باشد.
در واقع، آنچه اکنون در آلبلاغ در حال شکلگیری است، تنها یک واحد صنعتی نیست؛ بلکه آزمونی برای سیاستی است که میخواهد سهم بیشتری از ارزش اقتصادی منابع معدنی را در محل تولید نگه دارد.
آلبلاغ؛ آغاز یک مسیر اقتصادی
عملیات اجرایی واحد فرآوری روی آلبلاغ را میتوان یکی از مهمترین گامها برای خروج این معدن از وضعیت بلاتکلیفی دانست؛ گامی که با جذب بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال سرمایه و ایجاد ظرفیت سالانه ۱۰ هزار تن فرآوری، امکان حرکت از استخراج به سمت تولید را فراهم میکند.
با این حال، موفقیت نهایی این مسیر به مرحله پس از سرمایهگذاری وابسته است؛ یعنی زمانی که واحد فرآوری به تولید برسد، اشتغال پایدار ایجاد شود، نیرو و ظرفیت بومی به کار گرفته شود و صنایع پاییندستی نیز در اطراف این زنجیره شکل بگیرند.
عملکرد دولت در تعیین تکلیف آلبلاغ را از این منظر میتوان در عبور از یک بنبست چندساله و رساندن پروژه به آستانه اجرا خلاصه کرد؛ اما سنجش نهایی این عملکرد در سالهای آینده، با میزان تولید، اشتغال، ارزش افزوده و سهم اقتصاد محلی از این سرمایهگذاری انجام خواهد شد.
آلبلاغ اکنون از مرحله مطالبات برای تعیین تکلیف معدن عبور کرده و وارد مرحله ای شده است که پرسش اصلی آن چگونه بیشترین ارزش اقتصادی را از این ظرفیت برای منطقه ایجاد کنیم؟ خواهد بود.
مسیر جدید آلبلاغ از معدن آغاز میشود، اما مقصد آن باید تولید، اشتغال و ارزشآفرینی برای اسفراین و خراسانشمالی باشد.