به گزارش ایرنا ، بر اساس آمار اعلامشده از سوی اداره کل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی، هماکنون حدود ۷۵۰ واحد نانوایی در استانخراسان رضوی در زمینه تولید نان کامل فعالیت دارند و بیش از نیمی از نانواییهای تولیدکننده این نوع نان در کشور در خراسان رضوی مستقر هستند؛ آماری که نشان میدهد این استان در توسعه زیرساخت تولید نان کامل جایگاه قابل توجهی پیدا کرده است.
نان کامل چیست و چرا اهمیت دارد؟
نان کامل با استفاده از آردی تولید میشود که بخش بیشتری از اجزای دانه گندم، از جمله سبوس و جوانه، در فرآیند آسیابانی آن حفظ شده است.
این موضوع باعث میشود نان حاصل از چنین آردی از نظر میزان فیبر و برخی ریزمغذیها با نان تهیهشده از آردهای با درجه سبوسگیری بالاتر تفاوت داشته باشد.
در واقع، مساله نان کامل تنها به نوع نان مصرفی مردم محدود نمیشود، بلکه به زنجیرهای از فرآیندها از تولید گندم و کیفیت آن گرفته تا آسیابانی، تولید آرد، پخت در نانوایی و در نهایت پذیرش آن از سوی مصرفکننده ارتباط دارد.
از همین رو افزایش تعداد نانواییهای تولیدکننده نان کامل، زمانی میتواند به تغییر پایدار در الگوی مصرف منجر شود که در کنار توسعه تولید، کیفیت محصول، دسترسی مردم و فرهنگسازی نیز مورد توجه قرار گیرد.
نان کامل، گام بلند خراسان رضوی بهسوی سلامت عمومی
۵۰ واحد نانوایی در مشهد نان کامل عرضه میکنند
رشد نانواییهای نان کامل در خراسان رضوی
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی، توسعه نان کامل را یکی از رویکردهای مهم این مجموعه عنوان کرده و آمار موجود را نشاندهنده گسترش فعالیت نانواییها در این حوزه میداند و خراسان رضوی را در مقایسه با دیگر استانهای کشور در این حوزه پیشرو می داند.
علی سهرابی با اشاره به روند توسعه نان کامل در خراسان رضوی اعلام کرده است که اکنون ۷۵۰ واحد نانوایی در استان در این زمینه فعالیت دارند.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، بیش از نیمی از نانواییهای تولیدکننده نان کامل کشور در خراسان رضوی حضور دارند و تعداد واحدهای فعال استان در این حوزه نسبت به سالهای گذشته رشد قابل توجهی داشته است.
این افزایش را میتوان نشانهای از شکلگیری ظرفیت جدید در صنعت نان استان دانست؛ ظرفیتی که در صورت استمرار حمایت و نظارت، میتواند زمینه دسترسی بیشتر شهروندان به نان تهیهشده از آرد کامل را فراهم کند.
کارشناسان بر این اعتقادند که افزایش تعداد واحدها به تنهایی برای تغییر الگوی مصرف کافی نیست بلکه مصرفکننده باید نان کامل را بشناسد، تفاوت آن را با نانهای معمولی بداند و از سوی دیگر، کیفیت و قیمت محصول نیز به گونهای باشد که امکان قرار گرفتن آن در سبد مصرف خانوار را فراهم کند.
آرد کامل؛ حلقه مهم زنجیره تولید
یکی از مهمترین حلقههای توسعه نان کامل، تامین آرد مناسب برای نانواییهاست و به گفته مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان رضوی بر اساس آمار تعداد ۳۰ کارخانه در استان در زمینه تولید آرد کامل فعالیت دارند و میزان تولید ماهانه این آرد به ۶ هزار و ۱۴۲ تن میرسد.
مدیرکل غله خراسان رضوی اظهار کرد: در کنار این موضوع، میزان سبوسگیری آرد نان در استان نیز به طور میانگین ۱۱.۸ درصد است.
وی افزود: کاهش میزان سبوسگیری به معنای حفظ بخش بیشتری از اجزای دانه گندم در آرد است و از این منظر، یکی از شاخصهای مهم در مسیر تولید آرد کامل به شمار میرود.
با این حال، کیفیت آرد کامل تنها به میزان سبوسگیری وابسته نیست و عواملی مانند کیفیت گندم، شرایط نگهداری، فرآیند آسیابانی و نحوه پخت نیز بر کیفیت نهایی نان تأثیر دارند.
نانواییهای عرضه نان کامل در خراسان رضوی هفت و نیم برابر شد
رتبه نخست عرضه نان کامل در کشور متعلق به خراسان رضوی است
نان کامل، ضامن سلامت عمومی
فرماندار مشهد نیز با تاکید بر جایگاه ویژه نان کامل در رژیم غذایی سالم گفت: عرضه این محصول در سطح شهر مشهد با توجه به جایگاه زائرپذیری، گامی مهم برای پاسخ به مطالبات جامعه پزشکی و بهبود شاخصهای سلامت عمومی است.
سید حسن حسینی با اشاره به رفع چالشهای گذشته اظهار کرد: در سالهای قبل، فرآوری آرد و خمیر نان کامل با مشکلاتی همراه بود که خوشبختانه امسال این چالشها تا حد زیادی مرتفع شده است.
وی افزود: اکنون اجرای این طرح از نواحی شهرستان مشهد آغاز شده و به صورت تدریجی تمامی نانواییها به سمت پخت نان با آرد کامل و سبوسدار حرکت خواهند کرد.
وی در خصوص نرخگذاری این محصول نیز توضیح داد: آردی که در اختیار این نانواییها قرار میگیرد، همچنان یارانهای است و تنها به دلیل تغییر در فرآیند تولید و نیاز به حضور حداقل یک نیروی کار اضافه، قیمت نان کامل حدود ۱۵ درصد نسبت به نان یارانهای معمولی افزایش یافته است.
فرماندار مشهد اظهار کرد: بهجز این اختلاف قیمت اندک برای تامین هزینههای تولید، سایر نرخها کاملا مطابق با قیمتهای مصوب نانهای یارانهای تعیین شده و این نان با قیمت رسمی در اختیار شهروندان قرار میگیرد.
تغییر ذائقه؛ چالش اصلی نان کامل
یکی از چالشهای توسعه نان کامل، ذائقهای است که طی سالها در میان مصرفکنندگان شکل گرفته است؛ بسیاری از مردم به نانهای سفیدتر و نرمتر عادت کردهاند و ممکن است در نخستین تجربه، نان تهیهشده از آرد کامل را متفاوت از نان معمولی بدانند.
از این رو فرهنگسازی باید همزمان با توسعه تولید دنبال شود؛ مردم باید بدانند نان کامل چه تفاوتی با نان تهیهشده از آرد سفید دارد و چرا افزایش سهم غلات کامل در رژیم غذایی از منظر تغذیهای مورد توجه قرار گرفته است.
در این میان، مدارس، مراکز آموزشی، رسانهها، مراکز بهداشت و نانواییها میتوانند در معرفی نان کامل و اصلاح الگوی مصرف نقش داشته باشند.
از تولید تا سفره مردم
توسعه نان کامل زمانی موفق خواهد بود که زنجیره تولید تا مصرف در کنار یکدیگر حرکت کند و کارخانه آرد باید محصول مناسب تولید کند، نانوایی آموزش لازم برای پخت نان کامل را داشته باشد و مصرفکننده نیز امکان خرید نانی با کیفیت و قیمت قابل قبول را داشته باشد.
مدیرکل غله خراسان رضوی اظهار کرد: در خراسان رضوی، فعالیت ۷۵۰ نانوایی و تولید ماهانه بیش از ۶ هزار تن آرد کامل نشان میدهد زیرساختهای اولیه این مسیر در استان در حال گسترش است.
سهرابی افزود: مرحله بعدی، تثبیت این روند و تبدیل نان کامل از یک محصول خاص به بخشی از الگوی معمول مصرف خانوارهاست.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، نظارت بر کیفیت نان تولیدی و جلوگیری از عرضه محصولی با عنوان نان کامل که الزامات لازم را نداشته باشد، اهمیت زیادی دارد زیرا اعتماد مصرفکننده یکی از مهمترین عوامل تداوم این طرح خواهد بود.
زنجیره نان در پیچ و خم چالشها؛ از گندم نامناسب تا ضایعات ۳۰ درصدی
صرفهجویی چهار هزار تنی گندم در خراسان رضوی با کاهش سبوسگیری آرد
ضایعات و تلفات؛ وقتی سلامت با نان کامل تضمین میشود
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با بیان اینکه میزان ضایعات و تلفات در زنجیره گندم، آرد و نان از مهمترین چالشهای موجود است، بیان کرد: نتایج یک تحقیق در ۱۴ استان کشور نشان می دهد در مجموع زنجیره گندم، آرد و نان حدود ۱۵ درصد ضایعات و ۱۵ درصد هم تلفات وجود دارد.
دکتر مهدی کریمی اظهار کرد: تلفات مربوط به محصولی است که دیگر امکان بازگشت آن به چرخه نیست اما ضایعات میتواند شامل؛ بخشهایی از محصول مانند جوانه و سبوس باشد که با مدیریت مناسب امکان استفاده مجدد از آنها وجود دارد.
به گفته کریمی، سالانه حدود ۱۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن گندم برای خوراک انسان مصرف میشود که حدود ۵۹ درصد آن به صورت یارانهای و نیمهیارانهای توزیع میشود بنابراین هر میزان کاهش ضایعات در این زنجیره میتواند به معنای صرفهجویی در حجم قابل توجهی از گندم و منابع کشور باشد.
وی تاکید کرد: نان کامل میتواند علاوه بر کاهش میزان ضایعات ۲۰ تا ۳۰ درصدی نان تولیدی در کشور،موجب تامین و تضمین سلامتی مردم نیز بشود.
نان کامل؛ یک تغییر تدریجی در سفره ایرانی
تغییر الگوی مصرف نان اتفاقی یکشبه نیست. نان برای خانوار ایرانی تنها یک ماده غذایی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ و عادت غذایی روزمره است. بنابراین توسعه نان کامل نیز نیازمند استمرار، آموزش و همراهی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان است.
خراسان رضوی با برخورداری از ۷۵۰ نانوایی تولیدکننده نان کامل و ۳۰ کارخانه فعال در تولید آرد کامل، بخش مهمی از زیرساخت این تغییر را ایجاد کرده است.
اکنون چالش اصلی، حفظ کیفیت، توسعه دسترسی مردم، آموزش نانوایان و مصرفکنندگان و فراهم کردن شرایطی است که نان کامل بتواند جایگاه خود را در سبد غذایی خانوارها پیدا کند.