به گزارش روز یکشنبه ایرنا از روزنامه تایمز آسیای مرکزی، میزبانی ترامپ از رؤسای جمهور آسیای مرکزی در نوامبر سال گذشته علامتی روشن از قصد واشنگتن برای بازتعریف نقش خود در منطقه بود. محورهای اعلامشده نشست بر همکاری در حوزههای «مواد معدنی حیاتی»، انرژی، فناوری و زیرساخت متمرکز بود؛ حوزههایی که در نظام تأمین جهانی، اهمیت راهبردی دارند و به آمریکا در کاهش وابستگیهای کلیدی به رقبایی چون چین کمک میکنند.
برای کشورهای آسیای مرکزی، حضور فعال آمریکا ممکن است فرصتهایی اقتصادی و فناورانه فراهم کند اما همزمان خطرهایی از قبیل وابستگی جدید، کشیده شدن به صفبندیهای ژئوپلیتیکی و افزایش فشار از جانب همسایگان قدرتمند را نیز در پی دارد و روسیه ممکن است با بهرهگیری از ابزارهای اقتصادی و امنیتی واکنش نشان دهد. در این میان چین نیز احتمالاً سرمایهگذاریهای راهبردی خود را تشدید خواهد کرد تا جایگاه راهبردی خود در منطقه حفظ شود.
حضور مدیران اجرایی بیش از ۱۰۰ شرکت، به سفر مارکو روبیو در اواسط اکتبر سالجاری میلادی جنبه تجاری میدهد که پس از توافقات C۵+۱ ( ایالات متحده + قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان) در سال گذشته، انجام می شود.
در نوامبر ۲۰۲۵، روبیو قصد خود را برای بازدید از هر پنج کشور آسیای مرکزی در سال ۲۰۲۶ اعلام کرد، وی پیش از اجلاس C۵+۱ اظهار کرد که چنین سفری میتواند یک هفته طول بکشد و اعلامیه سمرقند مقصد و چارچوب زمانی برای تعاملات منطقهای او را مشخص میکند.
وزارت بازرگانی ایالات متحده اعلام کرد که رویداد تجاری تحت عنوان «منطقه معامله» که در کنار اجلاس C۵+۱ در نوامبر ۲۰۲۵ برگزار شد، بیش از ۲۵ میلیارد دلار قرارداد تجاری اعلام شده را به نمایش گذاشت.
در طول سفر سال گذشته سران آسیای مرکزی به آمریکا، قزاقستان خرید ۱۵ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۸۷-۹ برای سفارش داد که شامل پنج سفارش قطعی، پنج گزینه و پنج حق خرید میشد. شرکت هواپیمایی سامان ایر تاجیکستان نیز اعلام کرد که قصد دارد حداکثر چهار فروند دریملاینر و ۱۰ فروند جت ۷۳۷ مکس خریداری کند و شرکت هواپیمایی ازبکستان ایرویز نیز در طول این اجلاس سفارش هشت فروند بوئینگ ۷۸۷-۹ دیگر را نهایی کرد.
در بخش معدن، شرکت Cove Capital و شرکت Tau-Ken Samruk قزاقستان برای توسعه ذخایر تنگستن توافق کردند، سرمایهگذاری پیشبینیشده ۱.۱ میلیارد دلاری شامل دو کارخانه فرآوری و یک مرکز متالورژی بود.
مذاکرات اکتبر میتواند روشن کند که توافقات انجام شده در زمینه های مختلف از جمله مواد معدنی حیاتی و انرژی بین آمریکا و پنج کشور آسیای مرکزی تا چه میزان نهایی می شود؟
بنا بر اعلام سرجیو گور، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور آسیای جنوبی و مرکزی و سفیر آمریکا در هند، در این نشست طرفین بر تقویت روابط اقتصادی منطقهای، امنیت انرژی و راهحلهای مشترک برای مسائل مبرم آسیای مرکزی تمرکز خواهد داشت.
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین جلسات جداگانهای با رهبران ازبکستان و همتایان خود از کشورهای آسیای مرکزی برای بحث در مورد گسترش تجارت، سرمایهگذاری خصوصی و نوسازی اقتصادی برگزار خواهد کرد.