حمیدرضا رئیسی در گفتوگو با ایسنا در خصوص ایده ایجاد هنرستانهای وابسته به ادارهکل آموزش فنیوحرفهای استان، این طرح را اقدامی راهبردی برای پیوند میان آموزش و نیازهای واقعی بازار کار ذکر و اظهار کرد: هدف اصلی از ایجاد این هنرستانها، عبور از الگوی آموزش صرف و حرکت به سمت آموزش مهارتمحور و تولیدمحور است.
وی با بیان اینکه آموزشهای مهارتی زمانی میتوانند به اشتغال پایدار منجر شوند که متناسب با نیاز واقعی بازار کار طراحی شوند، خاطرنشان کرد: پیش از راهاندازی هر هنرستان باید ظرفیتهای اقتصادی منطقه، نیاز صنایع و واحدهای تولیدی و همچنین تغییرات و روندهای جدید فناوری مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود چه نوع نیروی مهارتی مورد نیاز استان است.
رئیسی بیان کرد: برای نمونه، باید مشخص شود که یک منطقه به تکنسینهای حوزه الکترونیک، نیروهای ماهر در بخش کشاورزی مدرن، متخصصان حوزه فناوری یا سایر رشتههای مهارتی نیاز دارد و برنامه آموزشی بر اساس همین نیازها طراحی شود. این موضوع نیازمند ارتباط مستمر با صنایع و استفاده از ظرفیت کارفرمایان و واحدهای اقتصادی استان است. مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان ایلام درباره مدل اجرایی این هنرستانها نیز یادآوری کرد: برای همه مناطق نمیتوان یک نسخه واحد در نظر گرفت و متناسب با ظرفیت هر منطقه میتوان از مدلهای مختلف استفاده کرد.
وی ادامه داد: یکی از مدلها، مدیریت و تأمین اعتبار از سوی دولت و دستگاه متولی است، اما در کنار آن میتوان از ظرفیت مشارکت بخش خصوصی و صنایع نیز استفاده کرد تا واحدهای صنعتی در تأمین تجهیزات، امکانات آموزشی و حتی استفاده از نیروی انسانی مهارتآموخته نقش داشته باشند.
رئیسی تشریح کرد: در مناطقی که یک صنعت یا فعالیت اقتصادی مشخص ظرفیت بالایی دارد، میتوان هنرستان را متناسب با همان ظرفیت طراحی کرد تا آموزش از همان ابتدا با نیازهای واقعی آن مجموعه اقتصادی ارتباط داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه آموزشهای مهارتی توضیح داد: برنامه درسی هنرستانهای وابسته به فنیوحرفهای نباید صرفاً متکی بر آموزشهای تئوری باشد و بخش عمده آموزش باید در کارگاه و محیط واقعی یا شبیهسازیشده کار دنبال شود.
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای ایلام افزود: در کنار مهارتهای تخصصی، آموزشهایی مانند کارآفرینی، ارتباط با مشتری، مدیریت زمان، اخلاق حرفهای و سایر مهارتهای نرم نیز باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا بازار کار امروز تنها به نیروی دارای مدرک یا گواهینامه نیاز ندارد و مهارتهای ارتباطی و حرفهای نیز در اشتغال و ماندگاری افراد در محیط کار مؤثر است.
رئیسی یکی از الزامات موفقیت این طرح را تأمین زیرساخت و تجهیزات مناسب دانست و گفت: اگر قرار است هنرستانهای وابسته به آموزش فنیوحرفهای با هدف تربیت نیروی ماهر ایجاد شوند، باید کارگاههای استاندارد و تجهیزات متناسب با فناوریهای روز در اختیار هنرجویان قرار گیرد.
وی تأکید کرد: هنرستانی که کارگاه مجهز و امکان تمرین عملی نداشته باشد، نمیتواند تفاوت جدی با یک مرکز آموزشی معمولی ایجاد کند. هدف باید این باشد که هنرجو بخش قابل توجهی از مهارت مورد نیاز بازار کار را پیش از ورود به محیط واقعی کار تجربه کند.
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان ایلام همچنین درباره نقش مربیان و استادکاران در این طرح گفت: مربی هنرستانهای مهارتمحور نباید صرفاً انتقالدهنده مطالب آموزشی باشد، بلکه باید با فضای واقعی صنعت و بازار کار آشنا باشد و تجربه عملی داشته باشد.
رئیسی ادامه داد: هرچه ارتباط مربی با صنعت و محیط واقعی کار بیشتر باشد، آموزش نیز کاربردیتر خواهد بود و هنرجو بهتر میتواند میان آموختههای خود و نیازهای بازار کار ارتباط برقرار کند.
وی بومیسازی آموزشها را یکی دیگر از الزامات این طرح عنوان کرد و گفت: رشتهها و مهارتهایی که در یک منطقه مورد نیاز است، الزاماً در منطقه دیگر اولویت ندارد. بنابراین باید ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و صنعتی هر منطقه شناسایی و بر اساس آن رشتههای آموزشی انتخاب شود.
رئیسی افزود: در استان ایلام نیز باید ظرفیتهایی مانند کشاورزی، صنایع، خدمات، گردشگری، مرز و فعالیتهای اقتصادی مرتبط با مهران و سایر ظرفیتهای بومی استان مورد بررسی قرار گیرد و آموزشهای مهارتی متناسب با این ظرفیتها توسعه پیدا کند.
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان ایلام اضافه کرد: موفقیت چنین طرحی نباید صرفاً با تعداد هنرجویان یا تعداد گواهینامههای صادرشده سنجیده شود، بلکه شاخص اصلی باید میزان ورود فارغالتحصیلان به بازار کار، توانایی ایجاد کسبوکار و میزان ارتباط آموزشها با نیاز واقعی اقتصاد منطقه باشد.