به گزارش ایسنا، محمد میرشکرایی شنبه چهارم مهرماه ۱۴۰۵ درگذشت . ثبت جهانی نوروز و همچنین زمینهسازی برای ثبت جهانی یلدا، از اقدامات درخشان او بود.
سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در پیامی درگذشت محمد میرشکرایی، مردمشناس برجسته و چهره ماندگار میراث فرهنگی ایران را تسلیت گفت و از خدمات علمی و فرهنگی این پژوهشگر نامدار در پاسداشت میراثناملموس و تلاشهای ماندگار او در مسیر ثبتجهانی نوروز تجلیل کرد.
در متن پیام تسلیت سیدرضا صالحیامیری آمده است:
«بسمالله الرحمن الرحیم
درگذشت دکتر محمد میرشکرایی، مردمشناس برجسته، پژوهشگر نامدار و چهره ماندگار میراثفرهنگی ایران، ضایعهای اندوهبار برای جامعه علمی و فرهنگی کشور و فقدانی جبرانناپذیر برای حافظه فرهنگی ایرانزمین است.
آن استاد فرهیخته، با عمری پژوهش و مجاهدت علمی در عرصه شناخت فرهنگ، آیینها و هویت ایرانی، از سرمایههای ارزشمند مردمشناسی کشور بود. نقش موثر ایشان در پاسداشت میراث ناملموس ایران و تلاشهای ماندگار در مسیر ثبتجهانی نوروز، نام او را در تاریخ فرهنگ این سرزمین ماندگار ساخته است.
اینجانب این فقدان تاثرانگیز را به خانواده معزز آن فقید و جامعه علمی و فرهنگی کشور تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال، برای آن استاد فقید رحمت واسعه الهی و برای بازماندگان و ارادتمندان ایشان صبر و شکیبایی مسئلت دارم.»
علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراثفرهنگی کشور نیز پیام تسلیتی را برای درگذشت محمد میرشکرایی منتشر کرد که در متن آن آمده است:
«إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ رَاجِعُون
درگذشت دکتر محمد میرشکرایی، مردمشناس برجسته، پژوهشگر فرهیخته و چهره ماندگار میراث فرهنگی ایران، موجب تأثر و اندوه فراوان شد.
دکتر میرشکرایی از پژوهشگران نامآشنای فرهنگ ایران بود که سالهای ارزشمندی از عمر خویش را صرف شناخت، معرفی و پاسداری از فرهنگ و آیینهای ایرانی کرد. ریاست پژوهشکده مردمشناسی نیز بخشی از کارنامه علمی و مدیریتی ایشان بود و پژوهشها و آثار ارزشمندش، جایگاهی ماندگار برای او در میان اهالی فرهنگ و دانش کشور رقم زد.
تلاشهای مؤثر آن استاد در مسیر ثبت جهانی نوروز، این آیین کهن و ارزشمند ایرانی، از جمله خدمات ماندگاری است که نام ایشان را در تاریخ فرهنگی ایران جاودانه خواهد کرد.
فقدان این چهره فرهیخته، ضایعهای برای جامعه علمی و فرهنگی کشور است. بیتردید آثار و خدمات او و نام نیکش در حافظه پژوهشگران و دوستداران فرهنگ ایران باقی خواهد ماند.
اینجانب درگذشت این استاد گرانقدر را به خانواده محترم ایشان و همه دوستداران فرهنگ ایران، بهویژه مردم شریف تفرش، تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال برای آن فقید سعید، رحمت و مغفرت الهی و برای بازماندگان معزز صبر و شکیبایی مسئلت دارم.
روحش شاد و یادش گرامی باد.»
در متن پیام تسلیت محمدابراهیم زارعی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز آمده است: «خبر درگذشت مردم شناس فرهیخته و پژوهشگر پیشکسوت، زندهیاد استاد محمد میرشکرایی، موجب تألم و اندوه عمیق جامعه علمی، بهویژه خانواده بزرگ پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری شد. ایشان از جمله ارکان استوار و اندیشمندان بیبدیلی بودند که عمر پربار خود را وقف شناخت، ثبت و تبیین ارزشهای نهفته در فرهنگ عامه و زیستبوم ایرانزمین کردند.
استاد میرشکرایی، نه تنها یک پژوهشگر در حوزه مردمشناسی، بلکه معلمی دلسوز و راهنمایی روشنبین بودند که با نگاهی دقیق و قلمی توانا، گامهای بلندی در راه پاسداری از میراث معنوی این سرزمین برداشتند. آثار ارزشمند و پژوهشهای میدانی ایشان، بهویژه در شناخت آیینها و باورهای بومی، میراثی گرانبهاست که چراغ راه نسلهای آینده محققان و انسانشناسان خواهد بود.
آنچه استاد میرشکرایی را از دیگران متمایز میساخت، «عشق بیکران او به ایران» بود؛ عشقی که در واژهواژه نوشتههایش و در دغدغههای همیشگیاش برای حفاظت از میراث معنوی موج میزد. او شاهد بسیاری از دگرگونیهای ساختاری در جامعه بود، اما در هیچ دورهای از «عشق به مردم» و «تعهد به حقیقت» فاصله نگرفت. متانت و تواضع او در کنارِ صلابت علمیاش، از او الگویی ساخت که همواره در یاد و خاطرهی همکاران و شاگردانش خواهد ماند.
ضایعه فقدان ایشان، خلأیی بزرگ در بدنه تخصصی میراث فرهنگی کشور ایجاد خواهد کرد. با این حال، یاد و نام نیکشان، در یادها ماندگار خواهد ماند. فقدان وی، نه تنها برای خانواده ارجمند ایشان، بلکه برای تمامی دوستداران فرهنگ و تاریخ ایران، فقدانی جبرانناپذیر است.
اینجانب به نمایندگی از پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، ضمن ابراز تأثر عمیق، درگذشت این مردم شناس بزرگ و انسان وارسته را به خانواده محترم ایشان، جامعه دانشگاهی، تمامی مردمشناسان و دوستداران میراثفرهنگی ایران تسلیت عرض مینمایم. یاد و نام او با پژوهش های میدانی مقالات و کتب او که از خود به یادگار گذاشت، همواره زنده خواهد ماند.
امید است که با تکیه بر اندیشهها و آموزههای ایشان، در پاسداشت فرهنگ این سرزمین، استوارتر از پیش گام برداریم. یاد و نامش در حافظه فرهنگی ایران، تا همیشه جاویدان و ماندگار باد.»
پژوهشکده مردم شناسی نیز پیامی را به مناسبت درگذشت میرشکرایی، رییس اسبق پژوهشکده مردمشناسی منتشر کرد که در متن آن آمده است:
«محمد میرشکرایی، پژوهشگر پیشکسوت و چهره اثرگذار مطالعات مردمشناسی و میراث ناملموس ایران در سنین کهنسالی درگذشت. محمد میرشکرایی، مردمشناس برجسته و پژوهشگر نامدار فرهنگ عامه ایران، ۴ مهر ۱۴۰۵ چشم از جهان فروبست. نام میرشکرایی با دههها پژوهش میدانی در زمینه آیینها، اسطورهها و میراث ناملموس ایرانزمین پیوند خورده بود. میرشکرایی در سالهای پس از انقلاب نقشی تعیینکننده در تداوم فعالیتهای پژوهشی در مرکز و پژوهشکده مردمشناسی کشور داشت. دوران مدیریت هجدهساله او در پژوهشکده مردمشناسی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۶ با هدایت صدها پروژه میدانی و چاپ دهها عنوان کتاب همراه بود. یکی از درخشانترین بخشهای کارنامه علمی میرشکرایی، تلاش محوری او در پرونده ثبت جهانی نوروز و آیین باستانی یلدا به شمار میرود. پژوهشهای بنیادین این استاد زمینه معرفی نوروز را بهعنوان میراث فرهنگی مشترک چند کشور در سازمانهای بینالمللی فراهم ساخت. آثار قلمی متعددی در حوزههای «نوروز»، «انسان و آب»، «مردمشناسی و موزهها» و «اسطوره و آیین در فرهنگ ایران» از میرشکرایی به یادگار ماندهاند. رویکرد علمی او فراتر از ثبت عناصر سنتی، بر تحلیل پیوند عمیق میان انسان، زیستبوم و رفتارهای آیینی تمرکز داشت. روح استاد در آرامش و نور. پژوهشکده مردم شناسی فقدان این بزرگمرد حوزه مردمشناسی و فرهنگ ایران را به تمامی مردمشناسان، شاگردان، همکاران و فعالان حوزه مردمشناسی و به خصوص فرهنگ پژوهان تسلیت عرض میکند.»
در پیام جبرئیل نوکند، رییسکل موزه ملی ایران نیز آمده است:
«استاد دکتر میرشکرایی، فرهیخته و پژوهشگر برجسته مردمشناسی ایران، از چهرههای درخشان فرهنگ این سرزمین بود؛ پژوهشگری که چون چشمهای جوشان، از دانش و تجربه خود کام تشنگان معرفت را سیراب کرد و یادگارهایی گرانبها از خویش بر جای گذاشت.
او نسلهای بسیاری از شاگردان را در مکتب مردمشناسی ایران پرورش داد، دست آنان را گرفت و در مسیر شناخت و پاسداری از میراث فرهنگی راهنمایشان شد تا بیاموزند چگونه حافظان شایسته میراث ملموس و ناملموس این سرزمین باشند.
استاد میرشکرایی با پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی پیوندی گرم و نزدیک داشت و با چهرهای خندان و روحیهای گشاده، همواره درِ دفتر ریاست پژوهشکده مردمشناسی را به روی پژوهشگران و علاقهمندان میگشود. او ایرانپژوهی راستین بود که در گستره فرهنگهای ایرانی، با نگاهی عمیق و میدانی به جستوجو و پژوهش میپرداخت.
یکی از درخشانترین یادگارهای علمی و فرهنگی او، پژوهش و تلاش در مسیر ثبت نوروز در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشریت بود؛ میراثی گرانقدر که با کوشش او و دیگر پژوهشگران، بیش از پیش به جهانیان معرفی شد تا نوروز، بهعنوان پیامآور صلح، دوستی و همزیستی، در میان ملتهای جهان گرامی داشته شود.
درگذشت این استاد فرهیخته و بیبدیل را به خانواده محترم ایشان، جامعه علمی و پژوهشی کشور و همه فرهنگدوستان و دوستداران فرهنگ و هنر ایران تسلیت میگویم و از درگاه خداوند متعال برای آن فقید سعید، رحمت واسعه الهی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم.
بیشک نام و یاد استاد دکتر میرشکرایی، چون نوروز، در ژرفای حافظه تاریخی ایران جاودان خواهد ماند.»
درحال بهروز رسانی است...